ابن حسن طبرسى است . تمامى اين أحاديث از نظر سند مرسل ودر محتوا نيز جملگى راجعبه قرائات هستند وخود مؤلف مجمع البيان نيز آنها را در بخش قرائات آورده ودر مقدمهى تفسيرش هم به باور راسخ خود بر سلامت قرآن از تحريف تصريح مىكند . « 1 » تعداد 83 حديث نيز از كتاب گرانسنگ كافى است . مرحوم أبو جعفر كلينى آنها را در باب « النكت والنتف » آورده است . از اين تعداد ، تنها 8 حديث صحيح يا موثقاند « 2 » ودلالتى بر تحريف به معناى مورد نزاع ندارند . تعداد 88 حديث نيز از تفسير عياشى است . أحاديث اين تفسير مرسل يا مقطوعاند وقريب به اتفاق آنها ظهورى در تحريف لفظي ونقصان در متن آيات ندارد . هشتاد وهشت حديث اين باب از تفسير منسوب به علي بن إبراهيم قمى است كه نمىتوان آن را تأليف ايشان دانست . همان گونه كه از مقدمهى آن به دست مىآيد ، مدوِّن اين تفسير فردى غير از علي بن إبراهيم است وشرح حالي هم براي وى در كتابهاى رجالي نيست « 3 » . سيد مرتضى عسگرى كه تك تك اين اخبار را از نظر سند ومضمون بررسى كرده است تحت عنوان « نتائج البحوث » مىنويسد : محدث نوري واحسان الهى ظهير ، به اين اخبار كه برخى از آنها در كتابهاى فريقين به طور مشترك نقل شدهاند استناد كردهاند تا تحريف ونقصان در آيات خدا را به اثبات رسانند . ما به فضل خدا تك تك أسانيد ومضامين اين روايات را بررسى كرديم وبه اين نتيجة رسيديم : در اين اخبار هيچ خبري با سند صحيح يافت نمىشود [ جز چند حديث كه از تعداد انگشتان دست تجاوز نمىكند ، از جمله حديث صحيح السند كه در كافى
سلامة القرآن من التحريف (تحريف ناپذيرى قرآن) ( فارسى) — صفحة 161
مساهمون: فتح الله المحمدي ( نجارزادگان )
ص١٦١
هامش
( 1 ) . فضل بنحسن طبرسى ، مجمع البيان لعلوم القرآن ، تحقيق محلاتى وطباطبائى ، ج 1 ، ص 83 .
( 2 ) . ر . ك : محمد باقر مجلسي ، مرآة العقول ، ج 5 ، ص 160 به بعد ، شمارههاى اين أحاديث عبارتاند از : 17 ، 72 ، 74 ، 76 ، 78 ، و 83 .
( 3 ) . ر . ك : شيخ جعفر سبحانى ، كليات في علم الرجال ، ص 312 وعلي بن إبراهيم قمى ، تفسير [ المنسوب إلى ] القمي ، تصحيح السيد طيب الموسوي ، ص 15 - 16 از مقدمهى تفسير .