و . . . اين حديث را ساختهى دروغپردازان مىدانند كه در كتابها راه يافته است . در عين حال ابن حزم اندلسى به شدت از اين حديث دفاع مىكند وچنين مىآورد : حديث رضاع در نهايت صحت با رواياتى جليل القدر ومورد اطمينان نقل شده وكسى نمىتواند در صحت آن مناقشه ، يا آن را انكار كند . « 1 » مسلم نيز در صحيح خود اين حديث را از دو طريق يكى از طريق مالك وديگرى يحيى بن سعيد نقل مىكند . « 2 » حتماً وى به صحت سند آن ملتزم است وگرنه در كتاب صحيح خود نمىآورد . وهمين طور بخارى كه آيهى موهوم « ولا ترغبوا عن آبائكم فإنّه كفر بكم . . . » وآيهى رجم را در صحيح خود آورده است .
43 . أهل سنت دربارهى مضامين أحاديث چه مىگويند ؟
أهل سنت به فراخور هر يك از مضامين اين أحاديث راه حلّى ارائه كردهاند ؛ ليكن پاسخ معروف آنان به اين أحاديث ، حمل آنها بر « نسخ التلاوة » است ، تا از يك سو از حريم قرآن دفاع شود واز سوى ديگر موجب طعن در كتابها وصحاح ومسانيد نگردد . ( پرسش 46 ) اما به طور فشرده به پاسخهاى ديگر توجه مىكنيم :
الف ) حمل بر تفسير
جمعى از أهل سنت مضامين اين أحاديث را از جنس تفسير ومعاني قرآن مىشناسند ؛ مانند قاسم بن سلام كه پس از ذكر تعدادى از آنها مىگويد :
اين أحاديث ونظاير آن زيادند وتفسير قرآن قلمداد مىشوند . . . . « 3 »
هامش
( 1 ) . ابن حزم اندلسى ، المحلى ، ج 10 ، ص 14 - 16 .
( 2 ) . مسلم ، صحيح ، ج 4 ، ص 167 .
( 3 ) . قاسم بن سلام ، فضائل القرآن ، ص 195 .