50 اصلاح انديشهى دينى
آقاى محمد مجتهد شبسترى : پارهاى متفكرين پيدا شدند و گفتند به مرور زمان در دين اسلام بدعتهايى پيدا شده و سيماى اصلى و راستين دين با اين بدعتها آلوده گشته و اصلاح دين ، زدودن و پاك كردن اين بدعتهاست . ابن تيميه با قطع نظر از صحت و بطلان انديشههايش چنين ادعايى داشت . معناى ديگر اصلاح دين ، آن نوع اصلاحى است كه اشخاصى چون ابوحامد غزالى به دنبال آن بودند . غزالى مىگفت :
علوم دينى در علوم قشرى خلاصه شده است . آنچه هدف اصلى دين اسلام بوده ، تطهير نفس و قلب و نجات يافتن انسان از مهلكات و آراسته شدن به منجيات است .
اصلاح دين معناى سومى هم دارد كه در صد و پنجاه سال اخير در جهان اسلام مطرح شده است . كسانى چون محمد عبده ، اقبال لاهورى ، ابواالكلام آزاد ، از اين گروه هستند .
اين معناى سوم عبارت است از فهم دين ، متناسب با فهمى كه انسان قرون اخير از عالم و آدم دارد . به هرحال امروز سؤالات جديدى در صحنه هست ؛ اين كه اين سؤالات بجا يا نابجا و حق يا ناحق است ، با بحث و تفكر معلوم مىشود نه با موضعگيرىهاى سياسى و جنجالهاى موسمى و صنفى . اينها پرسشهاى بخش عظيمى از انسانهاى متدين