از ايشان پرسيدند آيا حج همه ساله واجب است ؟ پيامبر در جواب گفتند [ مپرس چون اگر بپرسى و ] من در جواب بگويم بلى ، آنگاه حج همه ساله بر شما واجب خواهد شد . »
شاه ولى الله دهلوى در كتاب مهم حجة اللَّه البالغة . اين روايت را از پيامبر صلى الله عليه و آله مىآورد : در ميان مسلمين ، گناه آن كس از همه بزرگتر است كه از چيزى بپرسد و آن چيز به خاطر سؤال او حرام گردد . سخن صريح قرآن اين است كه پيشينيان چنان سؤالاتى كردند و پاسخش را شنيدند ، اما چون آن را برنتافتند ، به كفر درغلتيدند : « قد سألها قومٌ من قبلكم ثمَّ أصبحوا بها كافرين » ( مائده / 102 ) [ تجربهنبوى / ذاتىوعرضى در اديان ]
اگر پيامبر عمر بيشترى مىكرد و حوادث بيشترى بر سر او مىباريد ، لاجرم مواجههها و مقابلههاى ايشان هم بيشتر مىشد و اين است معنى آن كه قرآن مىتوانست بسى بيشتر از اين باشد كه هست و اين سخن را كه چندى پيش گفته بودم بعضى در نيافته و برنتافته بودند . اگر به عايشه تهمت رابطهى نامشروع داشتن با مردى ديگر را نزده بودند ، آيا آيات ابتداى سورهء نور نازل مىشد ؟ اگر جنگ احزاب رخ نداده بود ، آيات سورهى احزاب نازل مىشد ؟ اگر ابولهبى نبود و خود و همسرش با پيامبر عداوت نمىورزيدند ، سورهى ابولهب مىآمد ؟ اينها همه امور غير ضرورى در تاريخ بودند كه رخ دادن و رخ ندادنشان يكسان بود و حالا كه رخ دادهاند در قرآن هم نشانى از آنها به چشم مىخورد .
بسا حوادث كه در زمان پيامبر صلى الله عليه و آله پيش نيامد و لاجرم ايشان هم در آن زمينهها پاسخى ندادند و نسبت به آنها موضعگيرى نكردند و از سوى ديگر بسى چيزها كه به پيغمبر اسلام تحميل شد . بردگى به اسلام و به پيامبر آن تحميل شد . چراكه بردگى در جهان تثبيت شده بود و پيغمبر قدرت تغيير نظام جهانى را نداشت . [ تجربهى نبوى / ص 20 و 22 ]
آيةاللَّه صادقى : امكان تغيير برخى عوارض تا قبل از نزول وجود دارد ، مثلًا اگر ماجراى تهمت به عايشه نبود ، آيات تهمت هم به اين شكل نازل نمىشد ، اما خداى متعال در زمينهى يك مصداق ، حكم عامى را بيان مىكند كه آن حكم عام ، شامل
نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى) — صفحة 331
مساهمون: الشيخ محمد الصادقي الطهراني
ص٣٣١