36 ابديت احكام اسلامى
آقاى محمد مجتهد دكتر شبسترى : اجتهاد و افتاء داراى دو مرحله است :
1 - استنباط احكام كلى از كتاب و سنّت .
2 - تطبيق آن احكام به موارد خاص و تعيين حكم آن موارد . فقيه با چه معيارى مىتواند تشخيص دهد كه فلان حكم معين كه در كتاب و سنت بيان شده ، يك حكم ثابت و ابدى است يا يك حكم موقت و محدود به زمان و مكان و جامعه معين ؟ . در قرآن مجيد آمده است « احل اللَّه البيع و حرّم الربوا » مسلماً دو حكم از اين آيه به دست مىآيد ، حليت بيع و حرمت ربا . اما آيا ابدى بودن اين دو حكم نيز از همين آيه به دست مىآيد . يا از منابعى غير از اين آيه ؟ اين سؤال دربارهء همهى احكامى كه فقهاء از كتاب و سنّت استنباط مىكنند وجود دارد . از نظر علماى اصول . ابدى بودن حكم از « مطلق بودن » حكم و اشتراك مسلمانان زمان پيامبر صلى الله عليه و آله و ساير زمانها در احكام شرعى فهميده مىشود . در اينجا اين سؤال مطرح است كه ظهور يك سخن چگونه منعقد مىشود ؟ به نظر مىرسد بخشى از اختلاف نظرهايى كه پس از رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دربارهء جواز يا عدم جواز تغيير سنت آن حضرت در مواردى معين پيش آمده ، مربوط به