تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى) — صفحة 253

مساهمون:

ص٢٥٣

28 مكانيزم ارسال وحى

آقاى محمد مجتهد شبسترى : معتزله گروهى از متكلمان اسلام هستند كه مبانى عقلى خود را مبنا و معيار تفسير قرآن و حديث نبوى قرار داده بودند . نظريه آن‌ها اين بود كه حقيقت « سخن » عبارت است از حروف و اصوات منظوم كه به معنايى دلالت مىكند . مثلًا در قرآن آمده كه موسى از درختى شنيد كه « من پروردگار تو هستم » ( طه / 12 ) . در نظر اين متكلمان چگونگى پيدايش سخن ، يعنى بر خلاف قوانين طبيعى بودن آن است كه سخن خدا را از سخن انسان جدا مىكند . محتوا يا اثر سخن مورد توجه نيست . اشاعره . معتقد بودند « سخن خداوند » يك صفت ذات است كه از قديم با خداوند همراه است و كتاب‌هاى وحيانى كه بر انبياءنازل شده ، وجود لفظى آن صفت ذات است . بنابر عقيده اشاعره سخن خداوند اصوات و حروف نيست ، معنا و حقيقتى است كه ازلًا و ابداً با خداوند همراه است و « كلام نفسى » نام دارد . خدا وقتى با انسان سخن مىگويد ، آن معنا و حقيقت را از طريق خلق الفاظ به مخاطب خود ابراز مىكند . بنابراين سخن خداوند نه مخلوق است و نه حادث ، آن‌چه به صورت قرآن در دست مسلمانان است ، حكايت لفظى آن معنا و حقيقت قديمى است و فهميدن اين كتاب فهميدن آن