استفاده از قراين درونى متن به تفسير بپردازد ، كه متأسفانه در طول تاريخ اين مبنا و روش ، چندان مورد نظر علما و مفسرين قرآن نبوده است ، بلكه آنان در قالب مكتبهاى فكرى مشخصى اقدام به تفسير كردهاند . ريشهدارترين بحثى كه بايد در حوزههاى علميه ، مورد توجه دقيق پژوهشگران قرار گيرد ، بحث تعداد و تفكيك مكاتب فكرى در ارتباط با دين است ، و در خصوص اين مورد مكاتب مختلفهاى بوجود آمده كه اصولًا كارشان بر سه مبنا قرار گرفته است : 1 - مبناى وحى خالص . 2 - مبناى وحى التقاطى .
3 - مبناى افكار بشرى و غير وحيانى . بنابر تقسيم ديگر ، اصولًا ما با تحقيقاتى كه انجام دادهايم مبناى فكرى همهى صاحبان مكاتب و روشهاى عُقلا بر يكى از اين چهار پايه استوار است : 1 - اصالةالعقل 2 - اصالةالعلم 3 - اصالةالحس 4 - اصالةالوحى ، مؤمنين مكتب اصالةالوحى را مىپذيرند ، زيرا مىخواهند به شريعت خداى متعال كه به او ايمان دارند عمل كنند ، نه به پندارهاى بشرى ، زيرا مؤمنان وحى ربّانى را مطلق مىدانند و بنابر تديّن به شريعت ربّانى ، براى آن سه مكتب ديگر اصالتى مطلق قائل نيستند ، چون به علّت قصور يا تقصير ، خالى از خطا و لغزش نيستند . البته سه مكتب اصالة العقل و العلم و الحسّ در علوم بشرى قابل قبولند ، زيرا خداى متعال اكتساب علوم و فنون بشرى همانند پزشكى و . . . را به خودشان وانهاده است تا در آن تحقيق و پيشرفت نمايند ، اما در عرصهى دين و شريعت هرگز مجالى براى غير وحى وجود ندارد . « 1 » مكتب وحى نيز به دو بخش تقسيم مىشود :
1 ) مكتب وحىهاى « اوّلين » كه زمان حجيّت آن گذشته و منسوخ گشته ، و آنها
هامش
( 1 ) - توضيح اين كه در اطاعت دين ، شريعت و شارع مقدس ، اطاعت مطلق و بدون چون و چرا حاكم است بنابراين فرامين الهى اعّم از اين كه ما حكمت آن را بدانيم يا ندانيم واجب الاتباع و واجب العمل است ، اما در علوم و فنون و صنايع و امثال آن چون هدف معيشت دنيويه است و قابل تجربه و تكامل ، بنابراين خداى تعالى در اين رقم امور - تعالى و تكامل و تجربيات لازمهى مربوط به آنها را در اختيار خودشان نهادهمانند تكامل در امور پزشكى - رشد و تعالى در صنايع و حرفهها و كارهاى تجربى ، كشاورزى و . . . كه نياز زمانشان مقتضى آنها است تا هر كس بتواند مطابق درك و تجربه خود در اين امور كاوش نموده و به تحقيق و پيشرفت نائل آيد وانگهى : نتايج حاصله از تجربيات در امور مادى قابل رؤيت و تأييد همگان است اما در رابطه با امور دينى و فرامين الهى هرگز نتايج آن در اين جهان قابل رؤيت و مشاهده نيست بنابراين در امور مادى ، تجربه ، تكامل ، تكثر ، جابجايى ، تعويض ، تغيير و كم و زياد كردن جارى و جايز است اما در امور دينى به طور صددرصد غير جايز و ممنوع . ( خادمالقرآن )