هر يك از لَمْ يَبْعُدْ و لَمْ يَقْرُبْ به صيغهء معلومِ باب « حَسُنَ » است . و مراد به بَعيد ، مُمتنعِ بِالذّات است . و مراد به قَريب ، ممكن بِالذّات است ؛ و مقصود اين است كه : بُعد بعيد ، نسبت به او حادث نشده و قُرب قريب ، نيز نسبت به او حادث نشده .
يعنى : پرسيدم امام جعفر صادق عليه السلام را از معنى قول اللَّه - عَزَّ وَ جَلَّ - در سورهء طه :
« الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى »
پس گفت كه : برابر شد در خلق هر چيز كه مدلول عرش است ، پس نيست چيزى نزديكتر سوى او از چيزى . دور نشد نسبت به او دورى و نزديك نشد نسبت به او نزديكى ؛ برابر شد در خلقِ هر چيزى .
[ حديث ] نهم
اصل : [ وَعَنْهُ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيى ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسى ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ ] عَنْ أَبِي بَصِيرٍ ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام ، قَالَ : « مَنْ زَعَمَ أَنَّ اللَّهَ مِنْ شَيْءٍ ، أَوْ فِي شَيْءٍ ، أَوْ عَلى شَيْءٍ ، فَقَدْ كَفَرَ » . قُلْتُ : فَسِّرْهُ « 1 » لِي ، قَالَ : « أَعْنِي بِالْحَوَايَةِ مِنَ الشَّيْءِ لَهُ ، أَوْ بِإِمْسَاكٍ لَهُ ، أَوْ مِنْ شَيْءٍ سَبَقَهُ » .
شرح : مراد به لفظ « اللَّه » اين جا ولىّ نعمت ماست و آن ، فاعلِ عناصر اربعه و مَواليد ثلاثه به قولِ « كُنْ » است ، چنانچه بيان شد در شرح حديث دوّمِ باب هفدهم .
الْحَوَايَة ( به فتح حاء بى نقطه و واو و الف و ياء دو نقطه در پايين ) : احاطه . الْإِمْسَاك ( مصدر باب افْعال ) : نگاهدارى زير بالا را ، مثل نگاهدارى عرشْ اللَّه تعالى را به خيال مشبّهه ، و مثل نگاهدارى ستور و كشتى سوارِ آنها را .
أَوْ مِنْ شَيْءٍ سَبَقَهُ تفسير « مِنْ شَيْءٍ » است ، پس جارّ و مجرور در بِالْحَوَايَة متعلّق به جارّ و مجرور در « فِي شَيْءٍ » است و هر كدام از مِنَ الشَّيْء و لَهُ متعلّق به « حَوَاية » است .
و جارّ و مجرور در بِإِمْسَاك متعلّق به جارّ و مجرور در عَلى شَيْء است . و لَهُ متعلّق به
هامش
( 1 ) . كافى مطبوع : « فَسّر » .