باب هجدهم بَابُ تَأْوِيلِ الصَّمَد
اصل : شرح : اين باب ، بيانِ چيزى است كه از ائمّه عليهم السلام منقول است در بيان مراد از الصَّمَد در سورهء « قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَد » .
در اين باب ، دو حديث است و توضيحِ مصنّف - رَحِمَهُ اللَّهُ تَعَالى - آن دو حديث را .
[ حديث ] اوّل
اصل : [ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْوَلِيدِ ، وَلَقَبُهُ شَبَابٌ الصَّيْرَفِيُّ ] عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْقَاسِمِ الْجَعْفَرِيِّ ، قَالَ : قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ الثَّانِي عليه السلام : جُعِلْتُ فِدَاكَ ، مَا الصَّمَدُ ؟ قَالَ : « السَّيِّدُ الْمَصْمُودُ إِلَيْهِ فِي الْقَلِيلِ وَالْكَثِيرِ » .
شرح : روايت است از داود بن قاسم - كه از اولاد جعفر طيّار است - گفت كه : گفتم امام محمّد تقى عليه السلام را : قربانت شوم ، چيست مراد به
« الصَّمَدُ »
در سورهء
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
؟
گفت : مهترى كه قصد كرده مىشود سوى او در كم و بسيار .
مراد اين است كه : رَبُّ العالمين است به معنى صاحبِ كلّ اختيارِ هر كس و هر چيز ، پس مهترى است كه رجوع سوى اوست در هر حاجت و هر نزاع در مشكلات .
و اين عموم ، از الفْ لامِ « الصَّمَد » فهميده مىشود ؛ چه تعريفِ خبر به الفْ لامْ ، دلالت بر حصر مىكند .