السُّرَّةِ ، وَالْبَاقِي « 1 » صَمَدٌ .
فَخَرَّ سَاجِداً لِلَّهِ ، ثُمَّ قَالَ : « سُبْحَانَكَ مَا عَرَفُوكَ ، وَمَا وَحَّدُوكَ « 2 » ، فَمِنْ أَجْلِ ذلِكَ وَصَفُوكَ ؛ سُبْحَانَكَ لَوْ عَرَفُوكَ ، لَوَصَفُوكَ بِمَا وَصَفْتَ بِهِ نَفْسَكَ ؛ سُبْحَانَكَ كَيْفَ طَاوَعَتْهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ يُشَبِّهُوكَ بِغَيْرِكَ ؟ ! اللَّهُمَّ ، لَاأَصِفُكَ إِلَّا بِمَا وَصَفْتَ بِهِ نَفْسَكَ ، وَلَا أُشَبِّهُكَ بِخَلْقِكَ ، أَنْتَ أَهْلٌ لِكُلِّ خَيْرٍ ، فَلَا تَجْعَلْنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ » .
ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا ، فَقَالَ : « مَا تَوَهَّمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَوَهَّمُوا اللَّهَ غَيْرَهُ » .
شرح : المُوَفَّق ( به ضمّ ميم و فتح واو و تشديد فاء مفتوحه و قاف ) : خوش اندامى كه اعضاى او موافق هم مخلوق شده باشد . صَاحِبَ الطَّاق ، لقب محمّد بن على بن النعمان است كه صرّاف بوده در « طاقُ الْمَحَامِل » - كه موضعى است در كوفه - و مخالفان او را « شَيْطَانُ الطَّاق » مىناميدهاند .
مِيثَمِي ( به كسر ميم و سكون ياء دو نقطه در پايين و فتح ثاء سه نقطه ) احمد بن الحسين بن اسماعيل بن شُعَيب بن ميثم است و شيخ طوسى در فهرست گفته كه :
« صَحيحُ الْحَديث سَليم » « 3 » و جمعى او را واقفى شمردهاند « 4 » .
وَصْف در وَصَفُوكَ به معنى تشبيه است و در لَوَصَفُوكَ و ما بعدِ آن به معنىِ بيان است .
حصر در لَاأَصِفُكَ إِلَّا تا آخر ، اضافى است و مراد اين است كه : وصف به منافى وصف تو نمىكنم .
الظُّلْم : گذاشتن چيزى در غير جاى خودش . مَا موصوله است و متضمّنِ معنى شرط است .
التَّوَهُّم ( مصدر باب تَفَعُّل ) : تصور و اعتقاد . و اوّل ، مراد است در تَوَهَّمْتُمْ - كه به تقدير « تَوَهَّمْتُمُوهُ » است - پس متعلّق به مفرد است . و دوم ، مراد است در فَتَوَهَّمُوا ، بنا
هامش
( 1 ) . كافى مطبوع : « والبقيّة » .
( 2 ) . كافى مطبوع : « وَلا وحّدوك » .
( 3 ) . الفهرست ، ص 22 ، رقم 56 .
( 4 ) . ر . ك : رجال العلّامة ، ص 201 ، رقم 4 .