يُوصَفُ بِمَحْدُودٍبِةِ « 1 » ، مَنْ لَايُحَدُّ وَ
« لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ »
« 2 » ؟ ! » .
شرح : يُوصَفُ به صيغهء مجهولِ باب « ضَرَبَ » است و مراد به وصف ، تشبيه است .
الْمَحْدُود ( به حاء بى نقطه و دو دال بى نقطه ) : محصور ؛ و اين جا عبارت است از جسم ، به اعتبار اين كه مقدارى معين دارد كه زياد از آن و كم از آن نيست به حكمت خالق و احاطه به آن كرده يك سطح يا چند سطح . مَحْدُودٍ با تنوين است . باء در بِهِ براى سببيّت است و ضمير ، راجع به اللَّهَ است . و مىتواند بود كه « مَحْدُود بِهِ » به صيغهء جمع محدود باشد كه مضاف شده به ضمير و نون به اضافه افتاده .
يعنى : روايت است از ابو حمزه گفت كه : گفت مرا امام زين العابدين عليه السلام كه : اى ابو حمزه ! به درستى كه اللَّه تعالى مانند شمرده نمىشود به چيزى كه محدود است به او .
بزرگ است صاحب كلّ اختيارِ ما از آن تشبيه ؛ و چگونه مانند شمرده شود به چيزى كه محدود است به او ، كسى كه محدود نمىشود و درنمىيابد او را ديدهها ، نه ديدهء چشم و نه ديدهء دل ؛ و او درمىيابد ديدهها را و اوست و بس مجرّدِ دانا به هر چيز .
[ حديث ] سوم
اصل : [ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِيلَ ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْحَسَنِ ، عَنْ بَكْرِ بْنِ صَالِحٍ ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعِيدٍ ] عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْخَزَّازِ وَمُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، قَالَا : دَخَلْنَا عَلى أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا عليه السلام ، فَحَكَيْنَا لَهُ أَنَّ مُحَمَّداً صلى الله عليه و آله رَأى رَبَّهُ فِي هَيْئَةِ « 3 » الشَّابِّ الْمُوَفَّقِ فِي سِنِّ أَبْنَاءِ ثَلَاثِينَ سَنَةً ، وَقُلْنَا : إِنَّ هِشَامَ بْنَ سَالِمٍ وَصَاحِبَ الطَّاقِ وَالْمِيثَمِيَّ يَقُولُونَ : إِنَّهُ أَجْوَفُ إِلَى
هامش
( 1 ) . كافى مطبوع : « بمحدوديّة » بدل « بمحدود به » .
( 2 ) . انعام ( 6 ) : 103 .
( 3 ) . كافى مطبوع : « صورة » .