تعالى از ايشان نقل كرده در سورهء انعام كه :
« سَيَقُولُ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شاءَ اللَّهُ ما أَشْرَكْنا وَ لا آباؤُنا وَ لا حَرَّمْنا مِنْ شَيْءٍ »
« 1 » : خواهند گفت جمعى كه يگانه نشمردهاند اللَّه تعالى را و پيروى ظن كردهاند كه : اگر اللَّه تعالى تكليف مىكرد ما را به ترك پيروى ظن در مسائل فروع ، مىبايست كه جميع مسائل را در محكمات قرآن بيان كند ، يا در محكمات قرآن ، راهنمايى كند سوى امامتِ دانا به جميع مسائل ، تا نه ما پيروى ظن كنيم و نه پيشوايان و پدران ما و حرام نكنيم به ظن خود هيچ چيز را ، چنانچه جمعى مىگويند كه : طريقهء اخباريّين در اعمال شرعيّه ، حرام است ؛ زيرا كه واجب است اجتهاد ، يا تقليد مجتهدِ حَىّ ؛ و طريقهء ايشان شقّ ثالث است .
حَيَاةً لِلْأَنَام ، اشارت است به آنچه مىآيد در « كِتَابُ الْحُجَّة » در بعض احاديثِ باب پنجم كه « بَابُ أنَّ الْأرْضَ لَاتَخْلُو مِنْ حُجَّةٍ » است كه اگر يكى از ايشان در زمانى نباشد ، زمين به قرار خود نمىماند .
مَفاتِيحَ لِلْكَلَام ، اشارت است به اين كه بىكسبِ علم از ايشان ، گفتگو در چيزى كه بىمكابره اختلاف در آن و در دليل آن رود و در محكمات قرآن و ضروريّات دين نباشد ، جايز نيست . و مىآيد در « كِتَابُ الْإِيمَانِ وَالْكُفْرِ » در « بَابُ الصَّمْتِ وَحِفْظِ اللِّسانِ » كه امام محمّد باقر عليه السلام گفته كه : نيستند شيعهء ما مگر لالان ؛ و آن ، به اعتبار ترك حكم از روى ظن است .
النِّظَام ( به كسر نون ) : رشته كه در آن ، مرواريد و مانند آن كِشند كه پراكنده نشود .
التَّمَام : بىنقصان بودن . التَّسْلِيم : دادن عنان اختيار خود به كسى ، براى شنيدن و راضى شدن به هر چه آن كس فرمايد .
عُلِمَ ، به صيغهء ماضى مجهول است . و مَا عُلِمَ عبارت است از آيات بيّناتِ محكماتِ ناهيهء از پيروى ظن و از اختلاف از روى ظن ، كه دلالت صريحه دارد بر امامت ائمّهء هدى عليهم السلام و هر كه پنهان كند آن را ملعون است ، موافق آيتِ سورهء حديد :
« هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلى عَبْدِهِ آياتٍ بَيِّناتٍ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ »
« 2 » و آيتِ سورهء
هامش
( 1 ) . انعام ( 6 ) : 148 .
( 2 ) . حديد ( 57 ) : 9 .