و جز پرواى از خدا در نهان و آشكارا چه چيزى قابليّت اين را دارد و مىتواند داشته باشد كه به خدا رسد و مقبول درگاه واقع شود كه :
[
لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لكِنْ يَنالُهُ التَّقْوى مِنْكُمْ ]
« 1 »
.
هرگز گوشتهايشان وخونهايشان به خدا نمىرسد ، بلكه تقواى شما به او مىرسد .
و درست به همين سبب است كه هرچه قربةً إلى اللّه باشد « اگرچه عامّه بىخبر از آن شكل عبادت را نيابد » به واقع عبادت است ، هرچند خوردن و خفتن باشد كه اينها و امثال اينها هم اگر با تصحيح نيّت و ترتيب قصد محضاً للّه عملى شود خدايى گردد و راهرو بداند و بتواند و موفّق شود كه از راه كار برآيد و وارد شود رو به خدا درآمده و در آنچه لازم بوده و انجام داده اعمّ از اين كه لزوم آن تشريعى باشد يا تكوينى ، فردى باشد يا اجتماعى ، دنيوى باشد يا اخروى ، هرچه و به هر قسم باشد ، عبادت خداى را به جاى آورده و رو به سوى تحصيل قرب پروردگار عالم روانه گشته است ، كه راه كار هم تصحيح نيّت است و ترتيب قصد و تجهيز همّت .
مولوى در اين زمينه در ترجمهء نيّت پاك مىگويد :
قصد گنجى كن كه اين سود وزيان * در تبع آيد تو آن را فرع دان
هركه كارد قصد گندم بايدش * كاه خود اندر تبع مىآيدش
نيّت مؤمن بود بِهْ از عمل * اين چنين فرمود سلطان دُوَل
خانهاى نو ساخت روزى نو مريد * پير آمد خانهء او را بديد
گفت شيخ آن نو مريد خوش را * امتحان كرد آن نكو انديش را
روزن از بهر چه كردى اى رفيق * گفت تا نور اندر آيد زين طريق
هامش
( 1 ) - حج ( 22 ) : 37 .