هميشه بر اثر خواهش و آرزو به معصيت شوق دارد ، اى بندگان خدا ! بدانيد كه مؤمن شب را صبح نمىكند و صبح را به شب نمىرساند ، مگر آن كه به نفس خود بدگمان است و پيوسته از آن عيبجويى مىكند و از نفس بيش از آنچه براى خدا انجام داده مىطلبد ، پس مانند كسانى باشيد كه از شما در بدست آوردن عنايت حق پيشى گرفتند و جلوى روى شما گذشتند ، از دنيا خيمه كندند ، همچون خيمه كندن كوچكننده و دنيا را به سر رساندند ، مانند طى كردن منازل « 1 » . . .
به قول عارف روشن ضمير ، حكيم صفاى اصفهانى :
قومى به گرد كوى فنا راهبر شدند * بر چشم دل كشيده و صاحب نظر شدند
صاحب نظر شدند كه از دار اقتدار * در كوى فقر آمده و خاك در شدند
قومى بر آستان حقيقت نهاده سر * كاين راه را به پاى طلب پى سِپر شدند
جمعى برهنه پا و سر از يمن فقر پاى * بنهاده بر سر خودى و تاجور شدند
بر دست دل گرفته زسر تا به پاى تن * در عشق و پيش تير ملامت سپر شدند
كردند جاى در خم چوگان زلف يار * چون گوى آن گروه كه بىپا و سر شدند
وارسته از تعيّن ظلمت سراى خاك * خورشيد را معاينه نور بصر شدند
از خاك و گل رسيده به اسرار جان و دل * هم سير آفتاب و رفيق قمر شدند « 2 »
عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام قالَ : مَنْ مَلَكَ نَفْسَهُ إِذا رَغِبَ وَإِذا رَهِبَ وَإِذَاشْتَهى وَإِذَا غَضِبَ وَإِذَا رَضِىَ حَرَّمَ اللّهُ جَسَدَهُ عَلَى النّارِ « 3 » .
امام صادق عليه السلام فرمود : به هنگام رغبت و ترس ، به وقت ميل و غضب
هامش
( 1 ) - نهج البلاغة : خطبه 175 .
( 2 ) - صفاى اصفهانى : 203 .
( 3 ) - من لا يحضره الفقيه : 4 / 400 ، من الفاظ رسول اللّه صلى الله عليه و آله ، حديث 5860 ؛ سفينة البحار : 2 / 550 .