معرفت حق چيست ؟ فرمود : نفس شناسى . گفت : راه موافقت با حق كدام است ؟
فرمود : مخالفت با نفس . پرسيد : راه رسيدن به رضاى حق چيست ؟ فرمود : خشم بر نفس . گفت : راه وصل حق كدام است ؟ فرمود : هجرت از نفس . عرض كرد : راه طاعت حق چيست ؟ فرمود : عصيان نفس . گفت : چه راهى براى ياد حق است ؟
فرمود : نسيان نفس . گفت : طريق قرب حق كدام است ؟ فرمود : دورى از نفس .
گفت : راه انس با حق چيست ؟ فرمود : وحشت از نفس . گفت : رسيدن به اين همه واقعيتها با چه برنامهاى ميسّر است ؟ فرمود : يارى خواستن از حق در برابر نفس « 1 » .
قالَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام : مَنْ حاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ ، وَمَنْ غَفَلَ عَنْها خَسِرَ وَمَنْ خافَ أَمِنَ وَمَنِ اعْتَبَرَ أَبْصَرَ وَمَنْ أَبْصَرَ فَهِمَ ، وَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ « 2 » .
اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : كسى كه نفس را محاسبه كند سود كرده و هركس از آن غفلت كند ضرر كرده ، آن كس كه بترسد ايمن مىشود و هركس عبرت بگيرد بينا مىگردد و هركس بينا شود مىفهمد و هركس بفهمد عالم مىشود .
عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام عَنْ آبائِهِ عليهم السلام قالَ : قالَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله : طُوبى لِمَنْ تَرَكَ شَهْوَةً حاضِرَةً لِمَوْعودٍ لَمْ يَرَهُ « 3 » .
امام صادق عليه السلام از پدرانش عليهم السلام روايت مىكند كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : خوشا به حال كسى كه شهوت امروز را براى نفع بردن در فرداى نديده ترك كند .
عَنْ أَبى جَعْفَرٍ عليه السلام قالَ : إِنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ يَقُولُ : بِجَلالى وَجَمالى وَبَهائى وَعَلائى
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 70 / 72 - 73 .
( 2 ) - عوالى اللآلى : 1 / 246 ، فصل 10 ، حديث 1 ؛ بحار الأنوار : 67 / 72 ، باب 45 ، حديث 23 .
( 3 ) - نهج البلاغة : حكمت 208 ؛ بحار الأنوار : 67 / 73 ، باب 45 ، حديث 27 .