قدر همّت باشد آن جهد و دعا * ليس للانسان الّا ما سعى
واهب همّت خداوند است و بس * همّت شاهى ندارد هيچ خس
محاكمهء نفس و ايجاد آهنگ مراقبت در نفس
مراقبت ، نعمتى بزرگ از نعمتهاى معنوى الهى است ، كه انسان با كمال شوق بايد از خدا بخواهد و مقدّمات آراسته شدن خود را به آن فراهم آورد .
مراقبت ، نسبت به تمام نعمتهاى معنوى ، همانند ريشه نسبت به درخت و هم چون پايه براى ساختمان و عمود و ستون براى خيمه است .
مراقبت ، براى نفس و روح به منزلهء روح براى جسم و مانند نور براى ديده و هم چون خورشيد نسبت به موجودات جهان است .
مراقبت اگر نباشد ايمان نخواهد بود ، ايمان كه نباشد عمل صالح و اخلاق حسنه نخواهد بود ، اخلاق و عمل كه نباشد انسانيّت نخواهد بود ، انسانيّت كه نباشد ، از آدمى جز شر و ضرر و ايجاد مشكل براى خود و ديگران چيزى صادر نخواهد شد .
مراقبت - يا به تعبير ديگر توجه به هر برنامه و عاقبت آن و بيدارى نسبت به كليّهء امور و نتايج آن - بهترين وسيلهء نجات و برترين و پرسودترين آهنگ الهى در نواى جان انسانى است .
مراقب ، از شرّ نفس در امان و از خطر شيطان و شياطين در مصونيّت و از همهء حوادث در سلامت و راحت است .
مراقب ، چيزى از او فوت نمىشود و شرّى از او صادر نمىگردد و راهى جز راه حق نمىپويد و در دل و جان غير عشق حق نمىپذيرد و سرايى براى اقامت جز پيشگاه دوست نمىشناسد و خوفى جز از عقاب حق نداشته و اميدى جز به جناب