صفات از نظر عنايت هم محروم است كه :
وَ اللّهُ لايُحِبُّ الظّالِمينَ » « 1 »
و خدا ستمكاران را [ كه به دين كافر شدند ، يا از دين فقط به اسم آن قناعت كردند ] دوست ندارد .
و اگر صفت غضب ناقص و مغلوب باشد بى حميتى و بى غيرتى وزبونى و كسل و عجز و ذلت پديد آيد ، و هر يك از اين صفات ذميمه منشأ دركى از دركات دوزخ است .
و چون اين صفات بر نفس مستولى و غالب گشت ، طبع نفس مايل شود به فسق و فجور و قهر و غلبه و قتل و نهب و ايذا و انواع فساد ديگر . چون ملائكه به نظر ملكى در ملكوت قالب آدم نگريستند اين صفات مشاهده كردند و گفتند :
اتَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ » « 2 »
آيا موجودى را در زمين قرار مىدهى كه در آن به فساد و تباهى برخيزد و به ناحق خونريزى كند .
و ندانستند كه چون اكسير شريعت بر اين صفات ذميمهء بهيمى و سبعى و شيطانى طرح كنند ، همه صفات حميده ملكى روحانى گردد ، حق تعالى در جواب ملائكه از اين جا فرمود :
انّى اعْلَمُ مالا تَعْلَمُونَ » « 3 »
من [ از اين جانشين و قرار گرفتنش در زمين اسرارى ] مىدانم كه شما نمىدانيد .
هامش
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 57 .
( 2 ) - بقره ( 2 ) : 30 .
( 3 ) - بقره ( 2 ) : 30 .