إِلهى أَنَا الْفَقيرُ فى غِنَاىَ فَكَيْفَ لااكُونُ فَقِيراً فى فَقْرى ، إِلهى أَنَا الْجاهِلُ فى عِلْمى فَكَيْفَ لاأَكُونُ جَهُولًا فى جَهْلى . « 1 »
خدايا ! در عين توانگرى تهيدستم ، پس چگونه در تهيدستى ، تهيدست نباشم ، خدايا ! در عين دانايى نادانم ، پس چگونه در نادانى ، نادان نباشم .
منظور حضرت اين است كه خدايا ! من كه با تمام دانشم ؛ نادان هستم ، همانطور در بىنيازى هم نيازمندم ؛ زيرا حاجت و دانش ذاتى نيست بلكه امانت و لطفى از ناحيه توست .
حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
التَّقَرُّبُ إِلَى اللَّهِ تَعالى بِمَسْأَلَتِهِ وَ إِلَى النَّاسِ بِتَرْكِها . « 2 »
مقرّب شدن نزد خداى متعال با دراز كردن دست نياز به سوى او شدنى است و محترم شدن نزد مردم به ترك پرسش از آنان است .
چون دست نيازمند به سوى مردم دراز كردن عزّت را مىربايد و غيرت و شرم را مىبرد و چشم كندن از آنچه در دست مردم است ، مايهء عزّت مؤمنان است .
مردى نيازمند به نزد حضرت على عليه السلام از حاجت خود شكوه كرد و از روى گردانى دنيا از او ناله سر داد . حضرت فرمود :
إِعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَىءٍ تُصِيبُهُ مِنَ الدُّنيا فَوْقَ قُوتِكَ فَإِنَّما أَنْتَ فِيهِ خازِنٌ لِغَيْرِكَ . « 3 »
بدان كه هر چه از دنيا بيش از روزى و نيازت به تو مىرسد ؛ تو نگهبان آن براى ديگران هستى .
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 95 / 225 ، باب 2 ، ذيل حديث 3 ؛ إقبال الأعمال : 348 .
( 2 ) - غرر الحكم : 199 ، حديث 3953 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 70 / 90 ، باب 122 ، حديث 61 ؛ الخصال : 1 / 16 ، حديث 58 .