بر آنهاست . از اين جهت در فضاى دور كه جسمِ بازتابندهاى نيست همه چيز جز اجرام نورانى ، تاريك است .
نورانيّت جرم ماه نيز هنگام در پى آمدن و مقابل شدن با خورشيد صورت ديگرى از بازتاب نور آفتاب است . تجلّى نهار ، صورت كامل تابندگى آن بر زمين مىباشد ؛ همين كه قسمتى از زمين از سمت تابش خورشيد روى گرداند روى خورشيد پوشيده و سايهء تاريك شب گسترده مىشود . » « 1 » وَ اللَّيْلِ اذا يَغْشاها » « 2 »
و به شب هنگامى كه خورشيد را فرو پوشد .
قرآن مجيد دربارهء شب و روز مىفرمايد :
وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً * وَ جَعَلنَا النَّهارَ مَعاشاً » « 3 »
و شب را پوششى * و روز را وسيلهء معاش مقرّر كرديم .
« پردهء شب ، بدن و اعصاب را از شعاع نور مىپوشاند و انسان و حيوان را در پناه تاريكى خود آسوده و مطمئن از چشم رقيب و دشمن مىدارد . از اينرو انقطاع و آرامش كامل : « سُبات » بر محيط و جنبدگان حاكم مىگردد ، چنان كه جنبش و آرامش جنبندگان پيرو گسترش و برگشت نور و سايه است ، همين كه هنگام عصر تابش نور لغزيده شد و سايه يكسره برگشت ، همهء جنبندگان اعم از انسان و حيوان از ميدان زندگى با سستى و خستگى به سوى خانه و لانه و آشيانهء خود برمىگردند و لباس تاريكى شب هر چه بيشتر فراگيرد ، آرامش و خوابها عميقتر مىگردد .
در مقابل ، هرچه گسترش نور آفتاب و تابش شعاع آن بيشتر مىگردد جنبندگان را
هامش
( 1 ) - پرتوى از قرآن : 108 ، قسمت اول از جزء 30 .
( 2 ) - شمس ( 91 ) : 4 .
( 3 ) - نبأ ( 78 ) : 10 - 11 .