واسطهء آلات و ادوات .
سوم اين كه : اوّليّت و تقدّم او بر اشيا ، تقدّم زمانى نبوده و به معناى اطلاق و عدم محدوديّت وجودى است .
پايهء مسألهء اوّل : روى صرافت و وحدانيّت محضهء وجود حقّ گذاشته شده است ؛ زيرا وجود صرف و خالص هيچ گونه تفاوت و اختلافى در ذات نخواهد داشت و چنين چيزى ، ديگر مرتبهء ذهن و خارج و خاصّيت اين گونه و آن گونه نمىپذيرد ، و در اين صورت وجود علمى غير از وجود عينى نبوده و در وى موجود و معروف ، يك حقيقت خواهد بود .
و پايهء مسألهء دوم : روى لازم صرافت و اطلاق وجود گذاشته شده كه احاطهء تامّه به همهء اشيا بوده باشد ؛ زيرا لازمهء فرض مطلق با محدود اين است كه مطلق نسبت به محدود احاطهء تامّه داشته و در داخل و خارج ذات وى حاضر بوده باشد و در اين صورت همه چيز پيش وى روشن بوده و مانع و حاجبى نخواهد داشت و هر چيز به نفس وجودش معلوم وى خواهد بود نه با توسّط ابزار ادراك و حصول صورت علميّه .
و پايهء مسألهء سوم : نيز روى اطلاق و صرافتِ وجود گذاشته شده ؛ زيرا هر مطلقى كه با محدودى ملاحظه شود ، از هر طرف و من جمله از جانب قبل ، به محدودِ مفروض احاطه خواهد داشت .
ذِعْلِب يمانى به اميرالمؤمنين عليه السلام عرضه داشت : آيا خداى خود را ديدهاى ؟
فرمود :
واى بر تو اى ذِعْلِبْ ! نمىشد خدايى را كه نديده باشم عبادت كنم . پرسيد :
چگونه او را ديدى ؟ پاسخ داد : اى ذعلب ! او را با ديدهء حسّى نديدهاند ولى
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 158
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٥٨