تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 102

مماليك ( بردگان ) ، قدرت را از استادان « 1 » ايّوبى خود ، در مصر و شام به ارث بردند و سياست جهادى آنان را براى بيرون راندن صليبى ها از بقيهء سرزمين اشغالى در ساحل شام چون عكا ، طرابلس و انطاكيه و ديگر سرزمين هاو بنادر تابعه ، ادامه دادند . شايستهء ياد آورى است كه مماليك سوار كار و آشنايى با اسب بودند و اساس سپاه آنان را نيروى زمينى تشكيل مى داد ، گذشته از اينكه آنان براى ساختن كشتى با كمبود شديد مواد اوليه به ويژه چوبهاى مخصوص كشتى سازى روبرو بودند درختان آقاقيا كه در زمان فاطميان و ايّوبيان در جنوب دلتا و مصر عليا و شبه جزيرهء سينا فراوان بود ، در اواخر دوره ايّوبيان كم كم رو به كاهش نهاد و همه مردم از هر دسته اى ، براى ساختن چرخ آبكشى و وسايل آب گيرى و ابزارهاى ديگر اين درختان را قطع مى كردند و به عنوان سوخت در خانه و ديگهاى عرق كشى مى سوزاندند تا آنجا كه هنوز قرن سيزدهم ميلادى به پايان نرسيده بود كه جنگلهاى دلتاى اطراف قاهره در « مطريه » و « قليوب » و « جيزه » بكّلى ناپديد شد و سپس جنگهاى جلگه در « بهنساويه » ، « اشمونين » ، « اسيوط » ، « اخميم » ، « قوص » نيز در پايان قرن چهاردهم ميلادى از ميان رفت و همه به زمينهاى كشاورزى تبديل شد ، سپس مقريزى در قرن پانزدهم نيز اين مطلب را چنين تأكيد مىكند : « اينها همه باطل شدند وبردرختان دست انداختند و هيچ چيزى ازآنهاباقى نماند . » « 2 » ولى همهء اين موانع نتوانست از توجّه بعضى از پادشاهان مماليك به مسألهء ايجاد ناوگان در مقابله با خطر پنهان صليبى جلوگيرى كند . اين خطر ، به ويژه در جزاير درياى مديترانه و قبرس كه فرمانروايانش يعنى خاندان « لوزنيان » « 3 » ، طرحهاى عملياتى صليبى را در خاورميانهء