تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 100

شام ، مانند بنادر صور ، حيفا ، قيساريه ، ارسوف ، يافا و از همه مهمتر عكا رااشغال كند كه درحقيقت ، روزنه اصلى ورود به كشور بيت‌المقدس صليبى برساحل درياى مديترانه بود . « 1 » نيروى دريايى مسلمانان بىگمان به دليل از دست دادن مهمترين سواحل و پايگاه‌هاى خود در شام ، زيان بزرگى ديد و آنچه وضع را بدتر كرد اين بود كه مرگ صلاح الدّين ، اختلافات و كشمشكهايى را در ميان خاندان ايّوبى پديد آورد و مقاومت اسلامى را بطور كلّى به ضعف و ناتوانى كشانيد . پادشاه قبرس ، « عمورى لوزنيان » از اين فرصت بهره گرفت و با ناوگانها و سپاهيانش در سال 593 هجرى ( 1197 م ) ، به بيروت يورش برد ، فرماندار شهر ، عزالدّين سامه بدون جنگ يا مقاومتى از برابر او گريخت ، اين كار ، عدّه بسيارى را ناراحت كرد ، شاعر معاصر در اين باره مىگويد : « دژ را به دشمن بده و بر تو سرزنشى نيست ، زيرا عافيت طلب را نمىتوان سرزنش كرد . » واگذارى دژها ، بدون جنگ ، سنتى است كه سامه آن را در بيروت پديد آورده است . « 2 » با اينكه ملك عادل در يكپارچه ساختن دولت ايّوبى و به زير فرمان خود درآوردن دوباره آن ، موفّق شده بود و به جاى بيروت ، در سال 1197 ميلادى شهر يافا را به دست آورد ، ولى نيروى دريايى درواقع گرفتار ضعف و سهل انگارى شده بود . اگر چند مورد ، تلاشهاى ملك كامل وملك صالح ايوب را كه در نتيجهء دو حملهء جان دى بريين صليبى در سال 1218 ميلادى و لويى نهم در سال 1248 ميلادى « 3 » ، به مصر انجام گرفت ، استثنا كنيم ، در مجموع اوضاع چنان بود كه مقريزى توصيف مىكند : « ديگر توجّهى به ناوگان نمىشد ، و تنها به هنگام ضرورت به آن عنايت مىكردند و هرگاه تجهيز آن ضرورت پيدا مىكرد ، دنبال نيرو مىگشتند و در روز افراد را براى خدمت درآن دستگير مىكردند و به زنجير مىكشيدند و در شب آنها