چنگيزخان نبود . او به زندگى انسان اهميت نمىداد و به دردها و مصايب بشرى توجهى نداشت . او در جنگهاى خويش ميليونها انسان بىگناه ساكن شهرها را كشت و ميليونها كشاورز شاهد نابودى و ويرانى مزارع و باغهاى خويش بودند .
اوگتاى در سال 1227 م به جاى چنگيز نشست و در سال 1231 م سپاه مغول به فرماندهى چورماغان وارد ايران شد . او با استفاده از تجربههاى پيشين تهاجم مغول ، بىهيچ مقاومتى خراسان و آذربايجان را درنورديد . جلالالدين گريخت و اندكى بعد در هالهاى از ابهام در كردستان مرد و چورماغان همهء شمال ايران و آذربايجان را ضميمهء امپراتورى مغول كرد .
در سال 1236 ، سپاه مغولى عظيمى به فرماندهى باتو پسر جوجى كه جلگههاى شمال درياچه آرال را در تصرف خود داشت بسيج گرديد . دو برادر و چهار پسر عموى باتو يعنى كيوك و غازان ، پسران اگتاى ؛ بيدار ، پسر جغتاى ، و مونك ، پسر تولوى ، وى را همراهى مىكردند . اما فرمانده « سابوتاى » با توجه به سالمندتر بودن از ديگران رئيس ستاد جنگ سپاه بود .
در سال 1237 م مغولان شهرهاى واقع بر ساحل رود ولگا را نابود ساختند . سپس كولومانا را اشغال كرده ساكنانش را نابود ساختند . در سال 1238 م مغولان به شهر بزرگ ولاديمير حمله كردند و به دنبال آن بر شهرهاى ميانى روسيهء مانند مسكو ، يوريف ، گاليش ، بريسلاو ، روستو و ياروسلاو چيره گشتند .
در سال 1240 م ارتش مغولان به فرماندهى باتو اوكراين را ويران ساخت و بر شهرهاى چرنيگوف ، پرايسلاول و كِيِف چيره گرديد . سپس رهسپار لهستان گرديد . او ساندوميرو را ويران ساخت و ارتش متحد آلمان را در واهلشتات درهم كوبيد . سپس با تووسابوتاى عازم گاليسيا شدند و ارتش مجار را درهم كوبيدند . آن دو پس از عبور از مجارستان مغولان را به سوى كرواسى هدايت كردند . در اين فاصله خان بزرگ ، اوگتاى ، در روز 11 دسامبر 1241 م در قراقورم مرد .
در چنين شرايطى لازم بود كه رهبران و فرماندهان جهان مسيحى در غرب عمليات مشتركى را براى مقابله با تهديد مغول به اجرا درآورند . هنگامى كه چورماغان در سال 1232 م خوارزمشاهيان را از ميان برداشت و پايگاه فرماندهى حشيشيها ( اسماعيليان ) را در كوههاى الموت ايران در معرض تهديد قرار داد ، حشيشيها فرستادگانى را به اروپا اعزام
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 153
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص١٥٣