روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 152

سپاه مغول به فرماندهى « سابوتاى » و « گيب » دو تن از نزديك‌ترين و مورد اعتمادترين فرماندهان چنگيز - به تعقيب وى پرداختند . جلال‌الدين محمد خوارزمشاه فرماندهى سپاهيان پدرش را عهده‌دار گشت و در فرغانه و باميان ( در جنوب كوههاى هندوكش ) شكستهاى سختى بر سپاه مغول وارد آورد . اما مغولان همچنان به پيشروى خود ادامه دادند و بر مرو و نيشابور چيره گشتند . در پاييز سال 1221 م چنگيزخان براى حمله به جلال‌الدين سپاهش را از مرزهاى افغانستان عبور داد و او را در سواحل رودخانه سند به محاصره درآورد . سپاه خوارزمى طى نبردى سخت و خونين درهم شكست و جلال‌الدين گريخت و به پادشاه دهلى پناهنده شد . رفتار نظامى چنگيزخان وحشيانه بود و از هيچ جنبنده‌اى در روى زمين درنمىگذشت . صليبيها در شام همهء اين رفتارها را پىجويى مىكردند ، زيرا مشهور بود كه او بزرگ‌ترين دولت آسياى ميانه را مورد حمله قرار داده است . چنان كه نسطوريها كه كنيسه‌هايشان در جاى جاى آسياى صغير پراكنده بود ، مىتوانستند اطمينان دهند كه ميانهء چنگيزخان با مسيحيان خوب است . چرا كه در كارهايش با رجال دينى مسيحيان رايزنى مىكند . پسرانش نيز شاهدختهاى مسيحى قرائيت را به زنى گرفته و موجب نفوذ مسيحيان در دربار او گشته‌اند . سپس اين تفكر شكل گرفت كه بهتر است فرنگيان به نفع جهان مسيحيت با چنگيزخان هم‌پيمان گردند . با آنكه مغولان برخى مرزهاى مسيحيت را مورد حمله قرار داده بودند ، اين آرزوها همچنان به قوت خود باقى بود . در سال 1222 م مغولان به نواحى شرقى سرزمين كرج حمله كرده ارتش آن را نابود ساختند . سپس به پيشروى خود ادامه داده از راه قزوين گذشته رهسپار سرزمين قبچاق واقع در ميان رودهاى ولگا و دِن گشتند . « 1 » آنها نيروهاى قفقاز را در هم شكستند و پس از آن ارتشى روسى به فرماندهى اميران كيف ، گاليش ، چرنينگوف و سمولسنگ را درهم كوبيدند . دو فرمانده مغولى « سابوتاى » و « گيب » به پيشروى خود در سرزمينهاى قرم ادامه دادند و هرچه بر سر راه خود يافتند نابود ساختند . به اين ترتيب چنگيزخان هنگام مرگش در سال 1227 م ، امپراتورى عظيمى را از خود به جاى گذاشت كه از كره تا ايران و از اقيانوس هند تا دشتهاى منجمد سيبرى ادامه داشت . اما برپايى اين امپراتورى به قيمت هلاكت و فلاكت مردم تمام شد . هيچ رحم و شفقتى در دل