تخطي إلى المحتوى الرئيسي

روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 150

مساهمون:

ص١٥٠
كه به زبان عربى آشنايى كامل داشت ، موافقت كرد به ازاى عقد پيمانى نظامى بر ضد الناصر يوسف همهء اسيران را آزاد كند . همچنين آيبك وعده داد كه هرگاه مماليك فلسطين و دمشق را اشغال كردند ، بلافاصله همهء مملكت بيت‌المقدس قديم را كه از سوى شرق تا رود اردن امتداد داشت به صليبيها بازگردانند . لويى موافقت كرد و همهء اسيران در پايان ماه مارس 1252 م آزاد شدند . با آنكه اين پيمان نتايج مهمى به بار نياورد ، موجب شد همهء اسيران آزاد شوند و توان رزمى فرنگيها بالا برود . اين پيمان موضع ضعيف مسلمانان را نيز در اين دوره آشكار ساخت .

ب . وضعيت در جبههء شرقى ( مغولى )

مغولان در اوايل سدهء دوازدهم در چارچوب قبايلى پراكنده در بخشهاى علياى رودخانهء آمور مىزيستند . اين قبايل پيوسته با همسايگان شرقى خود يعنى قبايل تاتار در جنگ بودند . كابل‌خان - نياى يسوكاى پدر تموچين - اين قبايل پراكنده را بر اساس پيمانى باهم متحد ساخت ، اما رشته‌هاى اين اتحاد با مرگ وى پاره شد ؛ و امپراتور كين در چين شمالى موفق شد رياست خود را بر كل منطقه استوار گرداند . تنها چيزى كه يسوكاى از پدرش به ارث برد بخش محدودى از مناطق متحد ايجاد شده به دست جدش بود . اما وى با شكست دادن و غلبه بر برخى قبايل تاتار و مداخله در امور خان قرائيت كه بزرگ‌ترين همسايهء شهرنشين وى به شمار مىرفت ، بر قدرت و شهرت خود افزود . قرائيت قبيله‌اى نيمه بدوى ترك نژاد است كه در نواحى كنار و پيرامون رود ارخون ( نواحى بسيار دور مرزى مغولستان كنونى ) سكونت داشتند ، در اوايل سدهء يازدهم پادشاه و بيشتر رعاياى اين قبيله به مذهب مسيحى نسطورى گرويدند . گرايش قرائيت به مسيحيت موجب شد كه با تركان ايغور كه شمار بسيارى نسطورى در ميانشان بود ، ارتباط برقرار كنند . تركهاى ايغور پيش از آن تمدن ثابتى در زاد بوم خود يعنى درهء رود تاريم و دشت طورفان ايجاد كرده بودند . آنان حروف الفباى تركى را كه به حروف سريانى تكيه داشت ابداع كردند . در دوران باستان ، ديانت مانوى ميان آنها حاكم بود ، اما مانويها زير تأثير چينيها قرار گرفتند و بودايى شدند ؛ با آنكه قدرت ايغور رو به فروپاشى نهاد ، اما مدنيت آنان تا قرائيت و نايمان امتداد يافت . چرا كه سرزمين ايغور ميان اين دو قبيله ترك واقع است . در حدود سال 1270 م كورياكوس ، خان قرائيت ، مرد و پسرش ( طغرل ) براى چيره شدن بر اوضاع مملكت با دشواريهاى چندى روبه‌رو گرديد . اما او با يسوكاى پيمان برادرى بست