تحريك شجرة الدر به قتل رسيد . فرانسويها پس از پرداخت غرامتى سنگين از مصر بيرون رفتند و مصر زير فرمان حكومت مماليك بحرى درآمد . « 1 » لويى پس از آزادى به عكا انتقال يافت ؛ و پيروانش را براى مشورت دربارهء نقشههاى آينده فراخواند . اين در حالى بود كه مادرش طى نامهاى از وى خواست كه به فرانسه بازگردد . با آنكه برادران او و ديگر اشراف نيز وى را سفارش به بازگشت مىكردند ، او در 3 ژوئيه سال 1250 اعلام كرد كه تا آزادى آخرين سربازش در مصر ، در فلسطين خواهد ماند . او به بارونهايى كه تمايل به بازگشت داشتند اجازه داد و ضمن اعلام تصميم خود به وسيله نامهاى به بارونهاى فرانسه خواستار كمك آنان براى حمله گرديد . 1400 مرد و همچنين ملكه همراه پادشاه باقى ماندند ؛ « 2 » و ديگر نيروهاى مهاجم در نيمهء تموز ( ژوئيه ) خاك فلسطين را ترك گفتند .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 148
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص١٤٨
هامش
( 1 ) . ايوبيها ناگزير خواستار خدمت مماليك ( بندگان ) گشتند - همانطور كه پيش از آن عباسيها ناگزير به انجام چنين كارى گشته بودند . آنان بارها اتفاق افتاد كه گروههاى ترك را كه در مقابل حملهء مغولان گريخته بودند به خدمت مىگرفتند ؛ و از ميان همين گروهها طبقهاى از حكّام پديد آمد . آيبك - از سپاه الملك الصالحايوب ( مستقر در جزيرهء روضه در نيل ) - نخستين پادشاه اين سلسله بود ؛ كه به همين دليل او و جانشينانش به مماليك بحرى موسوم گشتند . پس از آيبك پسرش على و سپس مظفر قُطز كه سرپرستى او را عهدهدار بود جانشين گرديدند . اندكى بعد الظاهر ركنالدين بايبرس بند قدارى به قدرت رسيد . وى هشت سال پيش از مرگش براى پسر بزرگ خود ، محمد ، مشهور به بركت خان بيعت گرفت . وى پس از مرگ بايبرس در سال 1277 م بدون هيچ مخالفتى بر تخت نشست و الملك السعيد نام گرفت . اما او ظرف دو سال دو بار خلع گرديد . پس از آن يكى از فرماندهانى كه در روزگار بايبرس سربرآوردند به نام قلاوون ، سرپرستى سلامش پسر بايبرس هفت ساله را به عهده گرفت . در همين فاصله قلاوون زمام امور حكومت را خود به دست گرفت و در راه دفاع از مسلمانان كفايتى عالى از خود بروز داد . قلاوون در سال 1290 م مرد و چنين مقدر بود كه حكومت را به پسرش واگذارد ؛ و فرزندانش تا چهار نسل بعد يعنى 1382 م آن را حفظ كردند . پس از آن الملك الظاهر سيفالدين برقوق به سلطنت رسيد . وى يكى از افراد يگانهاى نظامى بود كه قلاوون از مغولان و چركسها تشكيل داد ؛ و چون مقر اينان در برجهاى پيرامون دژ قاهره قرار داشت به مماليك برجى موسوم گشتند .
( 2 ) . ملكه مارگارت همسرش را تا دمياط همراهى كرد . چون لويى آهنگ منصوره كرد وى را كه در حالت وضع حمل بود در دمياط به جا گذاشت . اندكى بعد او به كمك جنگجويى هشتاد ساله وضع حمل كرد . چون اين وضع سه روز پس از وصول خبر تسليم صليبيها به مسلمانان اتفاق افتاد ، مادر نام كودكش را ژان غمگين - - گذاشت . درست در همين روز ملكه باخبر شد كه پيزائيها و جنوائيها به دليل فقدان آذوقه لازم در دمياط ، خود را براى ترك شهر آماده مىكنند . او دريافت كه حفظ شهر جز با كمك ايتالياييها ممكن نيست . از اين رو سران آنها را به اطاق خواب خويش دعوت كرد و از آنان خواست كه در دمياط بمانند ، چرا كه اگر آنها از دمياط بروند ، او چيزى كه بتواند بدان وسيله شوهرش را از دست مسلمانان آزاد كند ندارد . ملكه پيشنهاد كرد كه همهء آذوقهء موجود در شهر خريدارى شود و اشراف كار توزيع آن را بر عهده گيرند ؛ در اين هنگام بود كه ايتالياييها ماندن در دمياط را پذيرفتند . كار خريد خوار و بار براى ملكه 360000 ليره هزينه برداشت . هنوز ملكه سلامت خود را باز نيافته بود و توان سفر نداشت ، ولى مردانش اصرار ورزيدند از راه دريا به عكا كوچ كند .