در حالى كه جنگ توان اينان را نيز تحليل برده بود سلطان يعقوب با عمده قواى خود وارد ميدان شد . فرنگيها سرآسيمه و آشفته پا به فرار گذاشتند و روند نبرد به تعقيب آنان تبديل گرديد . گروهى از آنها به دژ رباح پناهنده شدند و يعقوب المنصور آن را محاصره و تصرف كرد . پيش از آن دژ به مسلمانان تعلق داشت و دشمن آن را به تصرف درآورده بود و اينك بار ديگر به مسلمانان باز مىگرديد . سپس نيروهاى اسلامى عازم نواحى شمال گشتند تا به طليطله رسيده آن را به محاصره درآورند و با قلعهكوبها مورد حمله قرار دادند . كار ساكنان دژ سخت شد . نيروهاى اسلامى سخت با آنان جنگيدند و با آتش زدن درختان پيرامون شهر و غارت حومه ، آن را از ديگر نواحى جدا كردند . سربازان سلطان يعقوب چند دژ پيرامون شهر را گرفتند . مردان را كشتند و زنان را به اسارت بردند ، خانهها را خراب و ديوارها را ويران ساختند به طورى كه براى هچ كس قدرت جنگيدن باقى نماند . در آستانهء سقوط طليطله ، مادر آلفونسو همراه زنان و دختران وى نزد يعقوب آمدند و در حضورش گريستند ؛ و از وى خواستند كه شهر را به آنها واگذارد . يعقوب بر آنان رحم آورد و با دادن اموال و جواهرات فراوان آنان را با احترام بازگرداند و با اقتدار آنان را بخشيد و به قرطبه بازگشت . او يك ماه در حال تقسيم غنائم بود . سفيران آلفونسو آمدند و درخواست صلح كردند او نيز پذيرفت .
يعقوب المنصور تا سال 593 ه در اندلس ماند . در آن سال عزم سرزمينهاى فرنگيان كرد در آنجا هرطور خواست رفتار كرد و دشمن نيز قدرت رويارويى با او را نداشت . عرصه بر فرنگيان تنگ شد و از وى خواستار صلح شدند ؛ كه پذيرفت .
غنايمى كه مسلمانان در جنگ الارْك به دست آوردند از شمار بيرون بود . تا آنجا كه گفته شده از زرههاى فرنگيان شصت هزار به بيتالمال رسيد شمار چادرها 000 ، 150 ، اسب هشتاد هزار ، استر صد هزار و چهارصد هزار الاغ كه كافران براى حمل بار و بنهء خويش آورده بودند . اما مال و جواهر بىشمار بود . گفتهاند شمار كشتگان فرنگى به 146000 تن رسيد و شمار اسيران سى هزار تن بود . چنان كه اسير به يك درهم ، شمشير به نيم درهم اسب به پنج درهم و الاغ به يك درهم فروخته مىشد . يعقوب المنصور غنايم را طبق مقررات شرعى ميان مسلمانان تقسيم كرد .
روزهاى سرنوشت ساز در جنگهاى صليبى (فارسى) — صفحة 134
مساهمون: عبدالحسين بينش
ص١٣٤