انديشه هاى اسلامى در بستر تاريخ (فارسى) — صفحة 54

جامعه شناختى ، روان‌شناختى و . . . روىآورده‌اند . حاصل اين پژوهش‌ها تدوين كتب و دائرة المعارف‌هاى دين پژوهى است كه « دائرة المعارف بزرگ دين پژوهى ميرچا الياده » با 2750 مقاله از 1400 تن از دين‌پژوهان جهان در 16 جلد يك نمونه از آن است . « 1 » به عنوان نمونه ، گزارش ژان پل ويلم درباره گرايش مردم آمريكا و ژاپن به دين را مىآوريم : ايالات متحده آمريكا و ژاپن ، دو كشورى كه به ويژه سمبل تجدد هستند مثال‌هاى خوبى از مواردى هستند كه دين و تجدد را با هم وفق داده‌اند ؛ زيرا گرايش به دين و مذهب در آمريكا به قدرى بالاست كه بيش از 40 % مردم آمريكا به طور جدى پايبند به دين بوده و به وظايف دينى خود عمل مىكنند و نيز در ژاپن ، صنعتى شدن در چارچوب يك نظام حاكميت دينى انجام شده و آمار دينى نشان مىدهد كه همه ساله حدود هشتاد ميليون ژاپنى به هنگام تحويل سال نو ( هاتسوموده ) براى شركت در مراسم و جشن‌هاى دينى مربوط به معابد بزرگ مىروند تا سلامتى و تندرستى براى خود كسب كنند . « 2 » چگونه مىتوان باور كرد كه ميان علم و دين تعارض است در حالى كه نوابغ و انديمشندان بزرگ علوم بشرى در دنياى مدرن ، خلاف اين پندار نظر داده‌اند . در اينجا به اظهارات برخى از آنها اشاره مىكنيم : آلبرت انيشتاين : « علم بدون مذهب لنگ است و مذهب بدون علم ، كور . » « 3 » ماكس پلانك : « هرگز تضاد واقعى ميان علم و دين پيدا نخواهد شد ، چه يكى از آن دو مكمل ديگرى است . » « 4 » ايرونيك ويليام نبلوچ : « عقايد مذهبى با كشفيات علمى راسخ‌تر مىشود . » « 5 »