درس چهارم : تأثير اسلام بر ساختار سياسى و اجتماعى ايران
ورود اسلام نقطه عطفى در تحولات سياسى و اجتماعى ايران زمين به شمار مىآيد . با ورود اسلام همه حوزههاى سياسى ، اجتماعى و ادارى كشور دستخوش دگرگونى گشت « 1 » و آرام آرام انقلابى در ايران پديد آمد كه بخش وسيعى از مظاهر حيات ايرانيان را در بر گرفت . « 2 » سقوط سلسله ساسانى به دست مسلمانان تاريخ اين سرزمين را وارد مرحلهاى نوين ساخت كه آميختهاى از سنت و فرهنگ ايرانى - اسلامى بود .
دگرگونى وضعيت سياسى
پيش از ورود اسلام ، سرزمين ايران به لحاظ سياسى زير سلطه پادشاهانى اداره مىشد كه سراسر عصر حكومت آنها به ستمگرى و فساد مىگذشت . كاخهاى باشكوه و بزرگ پادشاهان ساسانى نشانگر وسعت ستمى است كه به مردم وارد مىشد . ترديدى نيست كه زينت اين كاخها از دست رنج رعايا و يا از غنايمى بود كه با ريخته شدن خون سربازان در جنگ به دست مىآمد « 3 » . در جامعه تصويرى از شاه ارائه گشته بود كه شاه را سايه خدا و اطاعت از او را بر همگان لازم و ضرورى بر مىشمرد . در نتيجه مردم به ساختار سياسى جامعه كه بر محوريت اشراف و موبدان جبار و ستمگر استوار بود ، بسيار معترض بوده ، براى دگرگونى و اضمحلال آن لحظه شمارى مىكردند .