درس سوم : عوامل گرايش ايرانيان به اسلام
ايرانيان در برابر مسلمانان سه راهكار داشتند : يا مىبايست دين سابق خويش را رها مىكردند و اسلام را مىپذيرفتند ، يا بر دين آباء و اجدادى خويش باقى مىماندند و در عوض جزيه مىپرداختند و در غير اين صورت بايستى آماده نبرد و مقابله با مسلمانان مىشدند .
روند چگونگى پذيرش ديانت اسلام و ترك آيين قديم از سوى مردم ايران و عوامل آن از مهمترين مسائل قابل بحث در اين مقطع زمانى است كه در اين درس به بخشى از آن اشاره مىگردد .
پذيرش اسلام
اين نظريه تاريخى كه مسلمانان در حالى وارد ايران شدند كه در يك دست قرآن و در دست ديگر شمشير داشتند ، كاملًا منسوخ است . هر چند دين اسلام با فتح ايران وارد اين سرزمين شد ، ولى واقعيت آن است كه فاتحان مسلمان اين دين را به ايرانيان تحميل ننمودند ، بلكه مردم آزادانديش ايران خود اسلام را پذيرفتند . ايرانيان تا اسلام را نمىشناختند با آن مقابله نموده ، بر كيش خويش ثابت قدم بودند و چون با مبانى ارزشمند اسلام آشنا مىگشتند ، در راه آن مىجنگيدند . « 1 » ايرانيان پس از چندين قرن به دين ديرينهء خويش پشت كردند « 2 » و آغوش خود را بر تعاليم پيامبر اسلام گشودند .
هامش
( 1 ) . ابى جعفر محمد بن جرير الطبرى ، تاريخ الامم و الملوك ، ج 3 ، ص 28 .
( 2 ) . البته مردمان برخى نواحى مانند فارس ، ديلمان ، طبرستان و . . . بسيار دير به آيين اسلام گرويدند و تا قرنها بر ديننياكان خويش باقى بودند .