علاقه وافرى كه به امام رضا عليه السلام دارد دست به اين كار زده است . منشأ اين احتمال ، نفاقى است كه در چهره مأمون وجود داشت . عملكرد او به گونه‌اى بود كه كسى نمىتوانست به ماهيّت اعتقادى وى پى ببرد . وى از يك سو از بدگويى و نكوهش صحابه حتى معاويه خوددارى مىكرد و معتقد بود اين سياست براى ملكدارى بهتر است . « 1 » در عين حال اقدام به قتل بسيارى از علويان و در رأس آنان امام رضا عليه السلام كرد و به كارگزار خود در مصر نوشت منبرهايى را كه بر آن‌ها براى حضرت رضا عليه السلام دعوت شده است ، شستشو كند . « 2 » از سوى ديگر نسبت به خاندان پيامبر صلى الله عليه و آله اظهار ارادت مىكرد و حضرت على عليه السلام را برترين آفريده خدا پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىدانست و دستور داد از كسى كه از معاويه به نيكى ياد كند بيزارى جويند . « 3 » آنچه مىتوان درباره اين موضع‌گيرىهاى متناقض مأمون گفت اين است كه وى در سياست‌ها و مواضع سياسى از مبادى عقيدتى خويش پيروى نمىكرد بلكه اعتقادات خود را متناسب با شرايط سياسى ، ابراز و هماهنگ مىساخت . بنابراين ممكن است اظهار تمايل او به امير مؤمنان عليه السلام متأثّر از گرايش وى به مذهب معتزليان بغداد باشد نه اعتقاد به تشيّع . « 4 »