مناظره چيرهدست بودند ، فرمان مىداد تا با گروههاى فكرى مناظره كنند . به عنوان نمونه كشّى مىنويسد :
« امام كاظم ( ع ) محمد بن حكيم را مأمور كرد تا در مسجد رسول خدا ( ص ) بنشيند و با مردم مدينه ( و صاحبان افكار و عقايد مختلف ) گفتگو و مناظره كند . » « 1 »
نمونههايى از مبارزات امام ( ع )
در ذيل نمونههايى از مبارزات فرهنگى امام كاظم ( ع ) را در برابر بعضى از مكاتب و مسلكهاى فكرى عصر امامت آن حضرت ذكر مىكنيم .
ملحدان
تفكر الحاديگرى و زندقه از دوران حكومت امويان و توسط بعضى از خلفاى اموى در ميان مسلمانان مطرح شد و در عصر عباسيان ابعاد گستردهتر و داعيان بيشترى پيدا كرد . الحاد ، شاخههاى مختلفى دارد از قبيل انكار آفريدگار ، اعتقاد نداشتن به يك يا چند صفت از صفات ثبوتيّه يا سلبيّه خداوند ، ايمان نداشتن به پيامبران الهى و انكار معاد .
عنوان فراگير همهء آنها انكار ضرورى دين است .
معروفترين عناصر دعوت كننده به الحاد در عصر امام كاظم ( ع ) عبارت بودند از :
يزدان بن باذان ، بشّار بن برد ، صالح بن عبدالقدوس ، ابن مقفّع ، ابن ابىالعوجاء ، و مطيعبن اياس . اينان با القاى شبهات گمراهكننده در زمينهء مسائل اعتقادى ، اصول و مبانى اعتقادات مردم را سست و متزلزل مىكردند و آنان را به انحراف مىكشاندند .
امام كاظم ( ع ) در برابر اين گروه بىدين به دفاع از آيين توحيد برخاست و شبهات آنان را پاسخ گفت كه به دو مورد آن اشاره مىكنيم .
1 - نفى حركت براى خداوند : از جمله اعتقادات سخيف زنديقيان اثبات حركت براى خداوند بود . آنان با استناد به روايت جعلىِ نقل شده توسط ابوهريره معتقد بودند خداوند هر شب در ثلث باقيمانده از شب به آسمان دنيا فرود مىآيد و از بندگانش
هامش
( 1 ) - رجال كشى ، ج 2 ، ص 746 ، رديف 844 .