تاريخ زندگانى امام كاظم (ع) (فارسى) — صفحة 139

اطلاعى از مبانى اعتقادى اسلام نداشتند تا با استناد به آنها به نبرد ملحدان بروند ؛ و ثانياً هدف آنان ارشاد و هدايت فرد متهم نبود ، بلكه از ميان برداشتن او بود ؛ از اين رو بهترين روش براى دستيابى به‌اين هدف ، توسل به‌زور و سرنيزه و شكنجه و زندان و قتل بود . امام كاظم ( ع ) كه هدف اساسىاش از رويارويى با باندها و مكاتب انحرافى هدايت افراد فريب خورده بود ، با منطق و حجّت قوى و دلائل روشن به « جدال احسن » با آنان مىپرداخت و عقايد و مكتبشان را مردود مىشمرد . در نتيجه ، اثر اين نوع مبارزات بنيادى و روشنگريهاى فكرى در جامعه و بيدارى افكار توده‌هاى مردم به مراتب بيشتر از آثار تلاشهاى دستگاه‌خلافت در اين‌ارتباط بود ، و اصولًا اين‌دو روش قابل مقايسه با يكديگر نيستند ؛ چه آنكه يكى اثر تخريبى داشت و ديگرى اثر سازندگى و روشنگرى و هدايت . موسىبن جعفر ( ع ) علاوه بر آنكه خود در موارد مقتضى به مبارزه با افكار انحرافى برمىخاست و با سردمداران آنها به بحث و گفتگو مىپرداخت ، شاگردان و ياران زبدهء خود را نيز بر اين امر تشويق مىكرد . در روايتى از آن حضرت نقل شده است : « فَقيهٌ واحِدٌ يُنْقِذُ يَتيماً مِنْ ايْتامِنَا الْمُنْقَطِعينَ عَنْ مُشاهَدَتِنا بِتَعْليمِ ما هُوَ مُحْتاجٌ الَيْهِ اشَدُّ عَلى ابْليسَ مِنْ الْفِ عابِدٍ ؛ لِانَّ الْعابِدَ هَمُّهُ ذاتُ نَفْسِهِ فَقَطُّ ، وَ هذا هَمُّهُ مَعَ ذاتِ نَفْسِهِ ذاتُ عِيالِ اللَّهِ وَ امائِه لِيُنْقِذَهُمْ مِنْ يَدِ ابْليسَ وَ مَرَدَتِه ، وَ لِذلِكَ هُوَ افْضَلُ عِنْدَاللَّهِ مِنْ الْفِ عابِدٍ ، وَ الْفِ الْفِ عابِدٍ . » « 1 » يك فقيه دانشمند كه يتيمى از ايتام ما ( خاندان پيامبر « ص » ) را كه از ما بريده و منقطع شده است ( از گمراهى ) نجات دهد و آنچه را كه وى بدان نيازمند است به او بياموزد ، براى شيطان سخت‌تر و دردناكتر از هزار عابد است . زيرا عابد تمام كوششش نجات خودش مىباشد ولى اين فقيه هدايتگر ، علاوه بر خودش بندگان خدا را نيز از چنگال ابليس و پيروان او مىرهاند ؛ از اين رو ، چنين فردى نزد خدا برتر از هزار ، بلكه يك‌ميليون عابد است . امام كاظم ( ع ) علاوه بر اين تشويق عمومى ، بعضى از ياران خود را كه در بحث و