نقش مخرّب اختلاف در تضعيف روحيهء رقيب روشن است ، اما اين‌كه از چه راهى مىشود اختلاف ايجاد كرد ، نيازمند به طرّاح است . اين طرّاح در سپاه معاويه عمروعاص بود . او با موقع‌شناسى كامل ، طرح بر نيزه كردن قرآن‌ها را به اجرا درآورد . زمانى كه مالك اشتر و ديگر پيكارگران سپاه على عليه السلام خود را به مقرّ فرماندهى معاويه نزديك ساخته ، براى رسيدن پيروزى لحظه‌شمارى مىكردند ؛ و معاويه هر لحظه منتظر سقوط بود و مرگ را در پيش چشم مىديد عمروعاص به سپاه شام فرمان داد : اى مردم هر كس با خود قرآنى دارد ، بر سر نيزه كند . در همين وقت پانصد قرآن بر سر نيزه‌ها رفت و شاميان فرياد زدند : كتاب خدا بين ما و شما حاكم باشد . اگر ما را بكشيد چه كسى مرزهاى شام را حفظ خواهد كرد . « 1 » اين نيرنگ كارساز شد و باعث تفرقه و تزلزل سپاه عراق گرديد . شمارى از افراد ، از آن جمله اشعث فرياد برآوردند : دعوت شما را به كتاب خدا اجابت كرده ، به سوى او باز مىگرديم . « 2 » جالب است بدانيم ، اميرمؤمنان عليه السلام شناختى كه از معاويه و دارودسته او داشت ، در همان روزهاى اول جنگ ، پيشنهاد حكميّت قرآن را به معاويه داد ، اما او نپذيرفت . على عليه السلام به روشنى مىدانست كه معاويه چنين نيرنگى را به كار مىبندد و با پيشنهاد حكميت در حقيقت مىخواست او را خلع سلاح كند ، اما معاويه به قرآن پايبند نبود و به حكميت آن نيز