اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 165

أصول عقايد اسماعيليه اسماعيليه عقايد خود را بر يك توجيه فلسفي از جهان موجودات بنا نهاده ومىگويند خداوند ابتدأ عقل را آفريد وأو از هر جهت كامل بود وبه‌وسيلهء عقل ، نفس را خلق كرد ونفس نسبت به عقل مانند نطفه نسبت به طفل است . وچون نفس ، مشتاق رسيدن به كمال عقل شد نياز داشت كه از نقص به طرف كمال حركت كند وحركت هم نيازمند ابزار حركت بود ، از اين جهت أفلاك آسمانى پديدار شد كه با تدبير نفس حركت دورانى پيدا كرد وأنواع موجودات از جماد ، نبات وانسان به‌وجود آمدند . نبىّ ، صاحب عقل كلى ووصىّ ، صاحب نفس كلى است ؛ نبي انعكاس عقل كل در عالم محسوسات است ووصى انعكاس نفس كل در عالم محسوسات . همان‌گونه كه أفلاك به تحريك نفس حركت كردند افراد انساني نيز به تحريك نبي از نقص به‌سوى كمال حركت مىكنند . « 1 » وبا توجه به قداستى كه براي عدد هفت قائلند گفته‌اند حيات انسان وجهان هفت دوره دارد ودر هر دوره‌اى پيامبر وامامانى هستند كه عبارتند از : امام مقيم ، رسول ناطق ( گويا ) ، أساس وهفت‌امام كه هر دوره به‌هفتمين آنان تمام‌مىشود . امام مقيم كسى است كه به تعليم وتربيت رسول ناطق مىپردازد وأو را به پا مىدارد . أساس شخصي است كه رفيق وياور رسول ناطق است وامين اسرار اوست . امام متمّ ، كسى است كه مكمل ومتمم اداى رسالت است . وى مسؤول دعوت به باطن گرايى ، نگهبان ومفسر أفكار باطنيه است . از نظر اسماعيليه امام ممكن است دوگونه باشد : مستودع يا مستقر ؛ امام مستودع كسى است كه پسر امام وبزرگ‌ترين فرزندان أو وداناى بر همهء اسرار ورموز امامت است ، جز اين‌كه أو را حق واگذارى امامت به فرزندانش نيست وامامت در نزد أو امانت ووديعه است . أو را « نائب الغيبة » نيز مىنامند . اما امام مستقر كسى است كه از تمام امتيازات امامت برخوردار است وحق دارد كه امامت‌را به فرزندانش واگذارد وآنان وارث امامتش باشند .