كه به نوعي قيام كردهاند . در اينجا به أسامي تعدادى از آنها اشاره مىشود : زيد بن علي ، يحيى بن زيد ، محمد بن عبد الله معروف به نفس زكيه ، برادرش إبراهيم بن عبد الله ، حسين بن علي بن حسن بن حسن معروف به شهيد « فخ » ، يحيى بن عبد الله بن حسن مثنى ، برادرش إدريس بن عبد الله ، محمد بن جعفر ، محمد بن إبراهيم معروف به ابن طباطبا ، برادرش قاسم رسى ، محمد بن محمد بن زيد بن علي ، محمد بن قاسم « 1 » با كنيهء أبو جعفر ، يحيى بن عمر بن يحيى بن حسين بن زيد كه در سال 250 ه . ق . دوران أحمد بن معتصم قيام كرد ، حسن بن زيد كه عليه عباسىها در طبرستان قيام نمود ودر سال 250 ه . ق . دولت زيديه را در آنجا تأسيس كرد . « 2 » ويحيى بن حسين بن قاسم از فرزندان حسن مثنى كه در سال 284 ه . ق . به دعوت أهل يمن از حجاز به يمن رفت . وى اولين حكومت زيديه را در آنجا برپا كرد . يحيى در يمن معروف به الهادي إلى الحق است . أو در سال 245 ه . ق . در مدينه متولد ودر سال 298 ه . ق . از دنيا رفت . أو در يمن با اسماعيليه جنگيد وآنان را شكست داد . « 3 » مذهب فقهى زيديه زيديه در فروعات فقهى ، از مذهب أبو حنيفة پيروى مىكنند ومانند ايشان كتاب ، سنت ، اجماع ، قياس واستحسان را مبناى استنباط احكام شرعي مىدانند . قديمىترين كتاب فقهى زيديه « مجموعالحديث ومجموع الفقه » نام دارد كه آن را « مجموع الكبير » مىگويند . اين كتاب مشتمل بر فتاوا واخبارى است كه آنها را از زيد بن علي نقل مىكنند . « 4 » با توجه به عقايد زيد شهيد دربارهء امامت كه آن را در مورد 12 نفر مشخص مىدانست چگونه مىشود از مذهب أبو حنيفة پيروى كرد وأهل بيت را رها نمود ! در حالي كه أبو حنيفة به امامت بلا فصل حضرت علي عليه السلام اعتقاد ندارد ؟ !
اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 163
مساهمون: عليرضا على نورى
ص١٦٣
هامش
( 1 ) - ر . ك : النص والاجتهاد ، عبد الحسين شرف الدين ، چاپ سوم ، پاورقى ص 374 .
( 2 ) - ر . ك : الزيدية نظريه وتطبيق ، ص 141 .
( 3 ) - ر . ك : همان ، ص 144 و 156 - 157 .
( 4 ) - ر . ك : الزيدية نظريه وتطبيق ، ص 30 ؛ تاريخ شيعه وفرقههاى اسلام تا قرن چهارم ، دكتر محمدجواد مشكور ، ص 106 - 107 .