اديان الهى و فرق اسلامى (فارسى) — صفحة 167

پس از مقام امامت ، مقام جانشينى وأساس است وآخرين مرحله مقام ناطق است . مبلغ وداعى بايد با روحيهء مردم آشنايى داشته باشد . اگر مدعو كسى است كه گرايش به عبادات دارد بايد با أو از راه زهد وعبادت حرف بزند وسرانجام به أو بگويد كه شريعت داراى ظاهر وباطن است وهدف شارع عملي شدن باطن شريعت است وبا سوگند دادن از أو پيمان بگيرد كه اين راز را افشا نكند وگرنه بر أو لازم شود كه زنش را طلاق داده بندگانش را آزاد كند واموالش را ببخشد . « 1 » گزيده‌هايى از باطن شريعت از ديدگاه اسماعيليه معناى غسل وباطن آن ، تجديد پيمان با امام است . جماع ، گفتگو كردن با كسى كه آشنايى با باطنيه ندارد وزنا ، آموختن دانش به اوست . تيمم ، آموختن دانش از مأذون است . نماز ، دعا براي امام است ، زكات ، پخش ونشر علم ودانش ميان افراد است . روزه ، كتمان مذهب ودانش از أهل ظاهر است . حج ، دنبال دانش رفتن است . هر سال يك بار نماز واجب است . آتش ، علم به ظواهر شريعت است وبهشت ، علم به باطن آن است . درهاى بهشت ، مراتب علوم باطنيه است ونهرهاى شيرى كه در قرآن از نعمت‌هاى بهشت شمرده شده معادن باطن است . نهرهاى خمر علم به ظواهر است ونهرهاى « عسل مصفى » علم به باطن شريعت است كه از امامان وحجت‌ها آموخته شده باشد . « 2 » آسمان‌ها وزمين‌هاى هفتگانه اشاره به امامان هفتگانه است . « 3 » اسماعيليه براساس همان باطن‌گرايى وتأويل شريعت قائلند عيسى پسر يوسف نجار بود وسخن قرآن كه مىگويد عيسى پدر نداشت بدين معناست كه أو معلم نداشت . « 4 » معناى قيامت ، قيام قائم عصر است وآن عبارت از خروج هفتمين امام است . معاد برگشت هر چيز به أصل خودش از طبايع چهارگانه است . انسان مركب از جسم وروح است . جسم انسان مركب از صفراء ، سوداء ، بلغم وخون است پس جسم تحليل رفته وبه