« انَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَالَّذينَ امَنُوا . . . » « 1 » ولى و سرپرست شما تنها خدا ، پيامبرش و كسانى هستند كه ايمان آوردهاند . با توجه به روايات زيادى كه در شأن نزول اين آيه از طريق سنّى و شيعه رسيده است و با اطمينان كامل از صحّت سند آنها و انطباق كامل آنها با آيه روشن مىگردد كه مقصود از مؤمنان كه بر مردم ولايت دارند امام على عليه السلام است . « 2 » كسى كه از جانب خدا ولايت دارد به حق شايستهء اقتداست و بايد الگو باشد ؛ چنان كه خود آن حضرت در نهج البلاغه خود را مقتدا و اسوه معرفى مىكند و مىفرمايد : « الا وَ انَّ لِكُلِّ مَأْمُومٍ اماماً يَقْتَدى بِهِ وَ يَسْتَضيئىُ بِنُورِ عِلْمِهِ » « 3 » هشدار كه هر مأمومى را امامى است كه به او اقتدا مىكند و از نور علمش ، روشنى مىگيرد . در جاى ديگر خود را چراغ هدايت مىخواند و مىفرمايد : « انَّما مَثَلى بَيْنَكُمْ كَمَثَلِ السِّراجِ فِى الظُّلْمَةِ يَسْتَضيئىُ بِهِ مَنْ وَلَجَها » « 4 » جز اين نيست كه مثل من در ميان شما مثل چراغ در تاريكى است ، كسى كه در ظلمت به آن چراغ نزديك شود از روشنايىاش برخوردار مىگردد . علاوه بر آن حضرت از اينكه سرمشق ديگران نباشد نگران است : « أَ اقْنَعُ مِنْ نَفْسى بِانْ يُقالَ هذا اميرُالْمُؤْمِنينَ وَ لا اشارِكُهُمْ فى مَكارِهِ الدَّهْرِ ، اوْ اكُونَ اسْوَةً لَهُمْ فى جُشُوبَةِ الْعَيْشِ » « 5 » آيا به همين بسنده كنم كه امير مؤمنانم بخوانند در حالى كه عملًا در سختيهاى زندگيشان شركتى نداشته باشم يا در شدايد زندگى الگويشان نباشم ؟
تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 109
مساهمون: جعفر وفا
ص١٠٩
هامش
( 1 ) - مائده ( 5 ) ، آيهء 55 .
( 2 ) - ر . ك : ترجمهء الميزان ، ج 6 ، ص 33 - 34 .
( 3 ) - نهج البلاغه ، صبحى صالح ، نامهء 45 ، ص 417 .
( 4 ) - همان ، خطبهء 187 ، ص 278 .
( 5 ) - همان ، نامهء 45 ، ص 418 .