روحيّات عالى پيامبر ، استقامت ، هوشيارى ، اخلاص و ديگر صفات برجسته و رفتار و كردار آن حضرت ، مىتواند سرمشق خوبى براى مسلمانان باشد . اقتدا به پيامبر با سه شرط : « ايمان به خدا » ، « روز قيامت » و « ياد خداوند » محقق مىشود . آنان كه او را سرمشق خود قرار نمىدهند و گفته او را عملى نمىسازند كسانى هستند كه نسبت به خداوند و روز قيامت اميدوار نيستند . آنان تنها به ظاهر مسلمانند . « 1 » بدين جهت كسى كه به سيرهء پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عمل كند و او را الگو قرار دهد محبوبترين خلق معرفى شده است . حضرت على عليه السلام مىفرمايد : « فَتَأَسِّ بِنَبِيِّكَ الْاطْيَبِ الْاطْهَرِ صلى الله عليه و آله فَانَّ فيهِ اسْوَةً لِمَنْ تَأَسَّى وَ عَزاءً لِمَنْ تَعَزَّى وَ احَبُّ الْعِبادِ الَى اللَّهِ الْمُتَأَسى بِنَبِيِّهِ وَ الْمُقْتَصُّ لِاثَرِهِ . . . » « 2 » از پيامبر پاك و پاكيزه پيروى كن ! زيرا راه و رسمش ، سرمشقىاست براى آن كسىكه بخواهد تأسّى جويد و انتسابى است ( عالى ) براى كسىكه بخواهد منتسب گردد و محبوبترين بندگان نزد خداوند كسى است كه از پيامبرش پيروى كند و بر جاى پاى او پا بگذارد . و نيز مىفرمايد : « وَ لَوْ لَمْ يَكُنْ فينا الَّا حُبُّنا ما ابْغَضَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ تَعْظيمُنا ما صَغَّرَاللَّهُ وَ رَسُولُهُ لَكَفى بِهِ شِقاقاً لِلَّهِ وَ مُحادَّةً عَنْ امْرِاللَّهِ » « 3 » اگر در ما چيزى جُز محبّت آنچه مورد غضب خدا و رسول ، و بزرگداشت آنچه خداوند و پيامبرش آن را كوچك شمردهاند نباشد ، همين خود براى مخالفت ما با خدا و سرپيچى از فرمانش كافى است . حضرت على عليه السلام بر تأسّى و اقتدا به پيامبر اسلام تأكيد مىكند و نمونههايى از صفات او و اصحابش را بر مىشمرد اقتدا نكردن به وى و سرمشق قرار ندادن او را نشانهء هلاكت مىداند و مىفرمايد :
تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 106
مساهمون: جعفر وفا
ص١٠٦
هامش
( 1 ) - الكاشف ، ج 6 ، ص 205 .
( 2 ) - نهج البلاغه ، صبحى صالح ، خطبهء 160 ، ص 227 .
( 3 ) - همان ، ص 228 .