سيرهء مسلمانان و توسل
افزون برآنچه ياد شد سيرهء مسلمانان از صدر اسلام تاكنون برتوسل بهپيامبر صلى الله عليه و آله بوده بدون اين كه در ذهنشان خطور كند كه كار حرامى انجام مىدهند يا به شرك آلوده مىشوند . انس نقل مىكند كه خليفهء دوم در سالى كه قحطى به اوجش رسيد به عباس عموى پيامبر براى طلب باران متوسل شد و گفت : پروردگارا ! ما به پيامبرت متوسل مىشديم ، تو باران را بر ايمان فرود مىآوردى . اكنون بهعموى پيامبرت متوسل شده بهسوى تو روى مىآوريم . ما را از بارانت سيراب كن . « 1 » نيز در تاريخ مىخوانيم كه منصور دوانقى از مالك بن انس امام مالكيه از كيفيت زيارت پيامبر صلى الله عليه و آله و توسل به او سؤال كرد و گفت : اى بندهء خدا ! رو به قبله كنم و دعا كنم يا به طرف رسول خدا بايستم ؟ مالك پاسخ داد : چرا رويت را از او برگردانى در حالى كه او وسيلهء ( تقرّب ) تو و پدرت آدم تا روز قيامت است ، بلكه رو به روى قبر پيامبر بايست و از او طلب شفاعت كن . « 2 » با توجه به آنچه ياد شد مىتوان گفت توسل به اولياى الهى يكى از مصاديق وسيله جستن است كه قرآن به آن فرمان مىدهد : « يا أَيُّهَا الَّذينَ امَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَابْتَغُوا الَيْهِ الْوَسيلَةَ وَ جاهِدُوا فى سَبيلِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » « 3 »