به قتل مى رساندند ، دست و پايشان را مى بريدند ، ديدگانشان را بيرون مىآوردند و بدنهايشان را بر شانه هاى نخل مى آويختند . « 1 » در موقعّيتى كه معاويه با شيعيان چنين رفتار مى كرد به طور قطع با عبداللّه كه از بزرگان و رئيس شيعيان در بصره بود خشن تر عمل مى كرد . « 2 » اصولًا معاويه پس از صلح با امام ( ع ) با ياران خاص حضرت على ( ع ) دو گونه برخورد داشت : گروهى را همچون حجر بن عدى كندى ، عمرو بن حمق خزاعى ، رشيد هجرى و . . . به شهادت رساند و گروهى ديگر را به شدّت تحت فشار و تهديد قرار داد از قبيل : عدى بن حاتم طائى ، صعصعة بن صوحان عبدى و ديگران كه عبداللّه نيز در زمرهء اين گروه بود ، لذا وى در بصره مخفى شد تا بدست مأموران معاويه نيفتد .
تعقيب و دستگيرى عبداللّه
معاويه پس از نصب زياد به استاندارى بصره دستور داد تا در شهر ندادهند كه تمامى افراد اعم از سرخ و سياه در امانند بجز عبداللّه بن هاشم . معاويه همچنان با شدّت تمام در جستجوى عبداللّه بود تا اينكه شخصى از بصره پيش او آمد و به او گفت :
ترا به مخفيگاه عبداللّه راهنمايى مى كنم ، براى استاندار خود ( زياد ) بنويس كه او در خانهء فلان زن ( از بنى مخزوم ) پنهان است .
معاويه نامه اى بدين مضمون به زياد نوشت :
چون نامه به تو رسيد فوراً به مخلّهء بنى مخزوم رفته و خانه ها را يكى يكى جستجو كن تا اينكه منزل فلان زن را پيدا كرده . و عبداللّه را كه در آنجاپنهان است دستگير كن ، سرش را بتراش و لباسهايى موئين ( زبر ) به
هامش
( 1 ) . صلح امام حسن ، ص 432 بنقل از طبرى ، ج 7 ، ص 104 .
( 2 ) . صلح امام حسن ، مترجم حضرت آية الله خامنه اى ، ص 480