علاوه بر اين دو عمل درونى ، احاديثى كه در ترغيب به تشكيل مجالس سوگوارى و گريه بر سيد الشهداء ( ع ) رسيده ، نيز انگيزهاى است خارجى براى گريستن بر مصائب آن حضرت ، و مرور دائم بر صفحات سرخ تاريخ تشيع و خواندن درس ايثار و جهاد در راه خدا . در اينجا مناسب است نقل خبرى از امام جعفر صادق ( ع ) كه مىفرمايد : هر كس درباره حسين ( ع ) بيت شعرى بخواند ، سپس خود بگريد و ده تن را نيز به گريه درآورد پاداش همه آنان بهشت است . همچنين كسى كه راجع به ( مصائب ) حسين ( ع ) بيتى بخواند ، بعد خود به گريه درآيد و نه تن را به گريه درآورد جزاى آنان بهشت است . امام همچنين مىشمرد تا گفت : هر كس درباره حسين ( ع ) بيتى بخواند و خود به گريه درآيد ، و گمان مىكنم گفت « 1 » : « يا خود را به حالت شخص گريان درآورد » پاداش او هم بهشت است . « 2 »
نكته
از اين گونه احاديث در مىيابيم شعرى كه زاده احساسات پاك مذهبى و با هدف مقدس باشد بسيار ممدوح است ، و مىتواند در روشنگرى افكار و تهييج عواطف عالى انسانى و به حركت درآوردن جامعه در مسير صحيح مؤثر و مفيد باشد ، و به تعبير ديگر : هنر بايد متعهد باشد و در خدمت صلاح و اصلاح قرار گيرد ، و ستايشگر فضيلت و شجاعت شود ، تا هنردوستان را به چنين كمالاتى رهنمون گردد ، و جامعه اسلامى را از زبونى و سستى و ستمپذيرى باز دارد .
ارزيابى گريه بر سيد الشهداء ( ع )
اندوهى كه از مصائب وارده بر ائمه هدى و مخصوصاً حضرت سيد الشهداء ( ع ) در دل دوستانشان پيدا شده ، و مجالس سوگوارى را بوجود آورده ، شريفترين و ارزشمندترين غم و ماتم و سرشك مقدس است ، زيرا براى فضايل و مناقبى است كه دارا بودند ، و فداكارييى كه
هامش
( 1 ) . اين ترديد از راوى خبر است ، و دقت و امانت او را در نقل سخن امام مىرساند و تذكارى است براى ما در نقل وترجمه احاديث .
( 2 ) . كامل الزيارات ، ص 106 حديث 7 .