عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 361

صيغهء اين حلف به مناسبت مقام و موقعيت متفاوت بوده است . « 1 » آنچه جزء اركان به شمار آمده ، و در همهء موارد مذكور مىشده اين است : « الدَّمُ الدَّمُ ( الْلَدَمُ الْلَدَمُ ) وَالْهَدْمُ الْهَدْمُ ، انْتُمْ مِنَّا وَ نَحْنُ مِنْكُمْ ، ما بَلَّ بَحْرٌ صُوفَةً ، لا يَزيدُهُ طُلُوعُ الشَّمْسِ الّا شَدّاً وَ طُولُ اللَّيالى الّا مَدّاً . » « 2 » خون ما خون شماست ( ناموس ما ناموس شماست ) شكست ما شكست شماست ، شما از ماييد و ما از شماييم ، براى ابد « 3 » ، ( مادام كه درياچه خزه ببندد ) اين پيمانى است كه طلوع خورشيد آن را محكم‌تر كند ، و درازى شب‌ها آن را رساتر سازد . اشاره‌اى دربارهء حلف الفضول در ميان حلف‌هاى قومى و دسته جمعى كه به مباشرت رؤساى قبايل انجام گرفته و از نظر هدف كاملًا مقدس و محترم است ، تنها حلف الفضول را بايد نام برد كه بر پايهء وجدان سالم و فطرت انساندوستى و اساس دين حنيف ابراهيم منعقد شده است . يعنى در اثر پيشامدى كه شرح آن به اختصار گفته مىشود ، پنج قبيله از قبايل قريش : بنى هاشم ، بنى مطلب ، بنى اسد بن عبد العزى ، بنى زهره ، بنى تيم ، در خانهء عبداللَّه بن جدعان تيمى فراهم آمده و سوگند ياد كردند كه در مكه و قلمرو آن مانع ظلم و بيدادگرى شوند ، ظالم هر كه گو باش . « 4 »