دهد تا چارهاى بينديشند و تسليم شوند . آن شب به ابوسفيان برخورد و او را پناه داد و نزد محمد ( ص ) آورده ، سپس براى آن كه به او بفهماند كه راهى جز تسليم براى وى نمانده است ، او را در جايى نگه داشت تا سربازان اسلام از مقابل او بگذرند و هنگامى كه وى اين وضع را مشاهده كرد ، به عباس گفت : پادشاهى برادرزادهات بزرگ شده است ! عباس به وى هشدار داد كه اين پادشاهى نيست ، بلكه شكوه پيغمبرى است . « 1 » طبيعى است چنين اسلام آوردنى ، با چنان وضع روحى ، چه نتيجهاى در بردارد و چه اثرات جانبى بر اجتماع مسلمانان خواهد گذاشت . بى شك او و اطرافيانش ، با اين اعتقاد و باور ، فردا آموزگار فرهنگ دورويى و نفاق خواهند بود ، كه ثمرهاى جز تزريق فساد و تباهى به پيكر تازه جان گرفتهء اسلام نخواهد داشت . و تعجبى ندارد ، اگر چند سال بعد همين ابوسفيان در روز اول خلافت عثمان در خانهء وى ، به بنىاميّه خطاب مىكند : « با حكومت مثل گوى ( توپ ) بازى كنيد . به آن كسى كه ابوسفيان به آن قسم مىخورد ، نه بهشتى وجود دارد نه جهنّمى . و اميدوارم كه ( حكومت ) به فرزندانتان نيز به ارث رسد . » « 2 » اين ، نحوهء نگرش همهء كفّارى است كه حركت مقدس و معنوى پيامبر خدا را با تحركات قومى و قبيلهاى خويش مقايسه مىكردند . خباثت و خطر بالقوّهء اينان ( بنى اميّه ) ، سبب شد تا از همان ابتدا ، وحى الهى پرده از چهرهشان برداشته و با تعابيرى تكان دهنده ، خباثت آنان را به همه بنماياند . به تفسير بعضى روايات ، قرآن كريم از اين « خط نفاق » ، به « شجرهء ملعونه » و « شجرهء خبيثه » تعبير كرده است . بخشى از آيهء 60 سورهء اسراء مىفرمايد : « و ما آن رؤيايى را كه به تو نشان داديم ، فقط براى آزمايش مردم بود ، همچنين شجرهء ملعونه ( درخت نفرين شده ) را كه در قرآن ذكر كردهايم . ما آنها را بيم داده ( و انذار ) مىكنيم ؛ امّا جز طغيان بزرگ ، چيزى بر آنها نمىافزايد . » « 3 »
عاشورا شناسى (فارسى) — صفحة 297
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص٢٩٧
هامش
( 1 ) . دكتر شهيدى ، پس از پنجاه سال ، ص 48 - 47 به نقل از تاريخ ابن هشام ، ج 4 ، ص 20 تا 23 .
( 2 ) . شهيد مطهرى ، حماسه حسينى ، ج 3 ، ص 45 و ابن ابىالحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 9 ، ص 53 . « يا بنى اميّة تلقفوها تلقف الكرة : اما والذى يحلف به ابوسفيان لاجنّة ولانار ، مازلت ارجوها لكم ولتصيرن الى صبيناكم وراثةً . »
( 3 ) . و ما جعلنا الرويا التى اريناك الا فتنةً للنّاس و الشجرة المعلونة فى القرآن و نخوّفهم فما يزيدهم الّا طغياناً كبيراً .