داستانهايى هستند كه در آنها پند و اندرز است . داستان راستان همهاش داستانهاى اندرزى است .
حتى شخصيتها هم اقسامى دارند . بعضى از شخصيتها شخصيت حماسى هستند و روحشان حماسه است ، بعضى روحشان غنايى است ، بعضى روحشان رثايى است ، آه و ناله است ، بعضى شكل روحشان شكل پند و اندرز و موعظه است .
حالا كه به طور اجمالى معنى حماسه را فهميديم ، مىتوانيم در اطراف حماسهء حسينى بحث كنيم .
حسين ( ع ) يك شخصيت حماسى
آيا حسين بن على حادثهء حماسى دارد يا ندارد ؟ آيا شخصيت حسين بن على يك شخصيت حماسى هست يا نيست ؟ ما بايد شخصيت حسين بن على را كه براى ما يك شخصيت انسانى است بشناسيم . اين مرد كه ما هر سال به نام او وقتها صرف مىكنيم ، پولها خرج مىكنيم ، روزها تعطيل مىكنيم ، بايد خصوصياتش براى ما شناخته شود ، و از جمله خصوصيات او همين است كه آيا حسين ( ع ) يك شخصيت حماسى هست يا نه ؟ آيا ما بايد با وجود حسين و سرگذشت او يك احساس حماسى داشته باشيم يا يك احساس تراژدى ، مصيبت ، رثا و نفله شدن ؟
در اينجا لازم است مختصرى توضيح بدهم :
شخصيتهاى حماسى كه اغلب در منظومههاى حماسى از آنها ياد شده است ، جنبهء نژادى و قومى دارند و اين اعمّ است از شخصيتهاى افسانهاى مثل رستم و اسفنديار و يا شخصيتهاى واقعى مثل جلال الدين خوارزمشاه در تاريخ ايران . غالباً قهرمانان يك قوم ، اعمّ از واقعى و افسانهاى ، از آن نظر كه انتساب به آن قوم دارند ، احساسات آن مردم را تحريك مىكنند . اصولًا قهرمان دوستى و قهرمان پرستى جزء سرشت بشر است ، مخصوصاً وقتى كه قهرمان ، تعلقى هم به انسان داشته باشد كه انسان بخواهد به او افتخار كند . اين قهرمانهاى كشتى كه موفقيتى به دست مىآورند براستى مردم براى آنها ابراز احساسات مىكنند ، يا قهرمانى كه هالتر بلند كرده و ركورد را شكسته و مثلًا سه كيلو بيشتر از ركورد جهانى بالا برده