اوضاع سياسى جامعه
در اواخر عمر معاويه جامعه اسلامى از نظر سياسى به بدترين وضع خود رسيده بود و اگر قيام اصلاحگر امام حسين عليه السلام نبود خطر نابودى دين بهدست آن حكّام فاسق امرى اجتنابناپذير بود . قبلًا در اين زمينه سخن گفتيم . در اينجا تنها به يكى از سخنان ولىّ زمان حسين بن على عليه السلام در اين زمينه اشاره مىكنيم . امام حسين عليه السلام هنگام حركت از منزل « بيضه » فرمود : « . . . انَّ هؤُلاءِ قَدْ لَزِمُوا طاعَةَ الشَّيطانِ وَ تَرَكُوا طاعَةَ الرَّحْمنِ وَ اظْهَرُوا الْفَسادَ وَ عَطَّلُوا الْحُدُودَ وَاسْتَأْثَرُوا بِالْفَيْىءِ وَ احَلُّوا حَرامَ اللَّهِ وَ حَرَّمُوا حَلالَهُ » « 1 » مردم آگاه باشيد ! اينان ( بنىاميّه ) اطاعت خدا را ترك و پيروى از شيطان را بر خود فرض نمودهاند ؛ فساد را ترويج و حدود الهى را تعطيل نموده و فىء را به خود اختصاص دادهاند ؛ حلال و حرام و اوامر و نواهى خداوند را تغيير دادهاند . . . با توجّه به اينكه ائمه عليهم السلام در تبيين جريانات اجتماعى و سياسى ، حقيقت را بدون كم و زياد بيان داشتهاند ، اين سخن امام حسين عليه السلام نشان دهنده اوج تباهى و فساد حكّام اموى مىباشد . بههر حال در عصر يزيد تباهى و فسادِ دستگاه سياسى بهجايى رسيد كه در ظرف سه سالِ حاكميت يزيد بزرگترين جنايات تاريخ تحقّق يافت . معنويت رنگ باخت و گرايش به دنيا و هواپرستى رايج گشت .