« اى پيامبر ما حركت و چرخش صورتت را به سوى آسمان مشاهده كرديم ( و اينكه پيوسته در انتظار تغيير قبله از سمت بيتالمقدس به سوى كعبه مىباشى ) از اين پس تو را به سمت قبلهاى كه مورد رضايت و خوشحالى تو است برمىگردانيم ، پس روى خود را به سوى مسجدالحرام برگردان و شما اى مؤمنين در هر كجا كه باشيد بايد سمت وجهه خود را مسجدالحرام قرار دهيد . »
اتفاقاً اين آيه بر عكس آنچه تصوّر مىشود بر خلاف مقصود مستدلّ دلالت و اشارت دارد . در اين آيه خداوند مىفرمايد : پيامبر ما از پيش نسبت به تغيير قبله اطّلاع و آگاهى داشته و مىدانسته است كه قبله حقيقى همان كعبه و جايگاه مخصوصى است كه هنگام اقامه نماز در مكّه و مسجدالحرام به همان سمت نماز به جاى مىآورد و هنگام اقامه نماز در مدينه پيوسته منتظر بود كه روزى بيايد و سمت وجهه خود را به همان قبله اصلى برگرداند كه آن روز موعود فرا رسيد و خداوند او را به سوى كعبه متحوّل نمود ، پس اين آيه گرچه نه با صراحت كه با اشاره به علم و اطّلاع رسول خدا گواهى مىدهد . كه چگونه رسول خدا آن حقيقت قيام به سوى كعبه را كه با نفس ملكوتى خود مشاهده نموده است تعقيب و پيگيرى مىنموده است تا بدان دست يابد . ولى به جهت مصالحى هنوز امر پروردگار را نسبت به اين تحوّل و تغيير نافذ نمىديد و از خداوند تقاضا مىنمود كه اين تنفيذ صورت خارجى پيدا نمايد . لذا خداوند با كلمه ترضها تو خشنود شوى از آن تعبير مىنمايد كه در اين نكته و لطيفهاى است . و اين رضايت و خشنودى نه به خاطر كلام مشركان و يهود است كه پيوسته رسول خدا را مورد طعن و سرزنش قرار مىدادند كه چرا مسلمانان به سوى بيتالمقدس نماز مىخوانند ، زيرا رسول خدا كه در انجام عبادت و قيام به تكليف به حرف اين و آن توجّه نمىكند و سرزنش آنان تأثيرى در حالات و افكار و تكاليف او ندارد بلكه به واسطه نفس و واقعيّت خود كعبه است كه پيوسته حالت جذبه و
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 456
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٤٥٦