ذكر كرديم ، براى نفس ، حجاب و مانع از چنين تجلّى پديد مىآيد . و اين اسباب و علل مانعه ، مانند سدّ حايل بين نفس و لوح محفوظ مىباشند ، لوح محفوظى كه مانند يك حقيقت جوهريّه است و يك واقعيّت خارجيّه كه تمامى آنچه را كه خداى متعال تا روز قيامت مقدّر و معيّن فرموده است در آن نقش بسته است . پس هرگاه كه اسباب و موانع بين نفس و عالم ربوبى بر طرف شدند ، حقائق اشياء و اسرار عالم خلقت از لوح عقلانى ساطع گشته و بر لوح نفس فرود مىآيد . و همچنان كه مانع بين دو آينه گاهى با حركت دست برداشته مىشود و گاهى به واسطه حركت باد و نسيم بر طرف مىشود . . . .
پس همين طور گاهى از اوقات انسان موفّق مىشود كه حقائق را ادراك نمايد به واسطه قدرت و قوّت قوّهء مفكّره در تجريد و عريان نمودن اشكال و صورتها از حدود شكليّت و نقاب صورتيّت و رسيدن به معنا و حقيقت ماوراء اين صورتها و انتقال از يك صورت به صورت ديگر در به دست آوردن آن معناى كلّى و حقيقت منطويه پشت آنها .
و گاهى مشمول نفحات الطاف الهى مىشود و بدون اعمال قوّه مفكّره چنانچه در فرض پيش ذكر شد ، حجابها و موانع بصيرت از جلو چشمان برزخى و ملكوتى او به كنارى رفته ، بعضى از آنچه در لوح أعلى محفوظ و ثابت است بر قلب او تجلّى مىكند و از اسرار لوح محفوظ مطّلع مىگردد . و اين حالت در بعضى از اوقات در خواب و رؤيا حاصل مىشود و در خواب آنچه در زمان آينده اتّفاق مىافتد بر او نمايان مىگردد و اين مسأله در هنگام مرگ به طور كامل آشكار خواهد شد و حجابها همگى به كنارى رفته و ديدگان انسان نسبت به حوادث و جريانات بينا خواهد شد .
و در بعضى از اوقات حجاب و مانع از ادراك حقائق عالم عِلوى به واسطه لطف پنهان و مخصوصى از جانب پروردگار به كنارى مىرود ، پس در قلب
افق وحى (نقد نظريه دكتر عبد الكريم سروش درباره وحى) (فارسى) — صفحة 221
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٢٢١