بصيرت است ، چون خضر عليهالسّلام كه در آيات قرآن اشاره به اختلاف طريق او با ممشى و منهاج حضرت موسى عليهالسّلام شده است ، به نحوى كه حضرت موسى ديگر قادر به ادامهء مصاحبت نبوده و تحمّل رفتار و اعمال او را نداشته است .
در آيهء شريفه راجع به بعثت رسل مىفرمايد :
( وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ فَيُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدى مَنْ يَشاءُ وَ هُوَ الْعَزيزُ الْحَكيم ) . [ 1 ]
بعثت انبياء و حجج الهى منّتى است از ناحيهء خداوند بر گروهى خاصّ
بعثت انبياء براى هر قومى قرين با وحدت تخاطب در لسان آنها مىباشد ، و اين معنا بديهى است ؛ زيرا ثبوت حجّت براى هر شخص موجب ترتّب تكليف و آن متفرّع بر بلاغ و إبلاغ است ، و آن بدون تفهيم و تفهّم امكان نخواهد داشت ؛ ولى در آيه دلالتى بر بعثت انبياء براى همهء اقوام و ملل و قبايل وجود ندارد . روشنترين دليل بر عدم ثبوت حجّت براى جميع افراد بشر خاتميّت رسالت پيامبر اسلام است كه با بعثت او نسخ جميع اديان گذشته و خصوصاً مسيحيّت است ؛ درحاليكه اين مسأله براى بسيارى از كشورهاى دنيا تا همين اواخر مجهول بوده است . مثلًا كشف قارّهء امريكا در همين دو سه قرن اخير اتّفاق افتاده است ، و وجود قبايل وحشى و به دور از تمدّن بشرى تا همين دو سه دههء اخير منتفى مىنمود ، و هنوز در بسيارى از نقاط مجهول جهان افراد و قبايلى زندگى مىكنند كه حتّى اسمى از اسلام و آئين او به سمعشان نرسيده است ، و حتّى از ساير اديان و شرايع نيز اطّلاعى ندارند . بنابراين مسألهء هدايت و تربيت بر اساس انسانيّت و بشريّت آنها چگونه خواهد بود ؟
هامش
[ 1 ] - سوره إبراهيم ( 14 ) آيه 4