مىكند و تمام اقشار طبقات را فرا مىگيرد ( فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فى أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْليماً ) [ 1 ] ، ( وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ) [ 2 ] .
ولى در فلسفههاى مادّى يا در قوانين غربى كه از روح توحيد اسلامى بهرهاى ندارند مراكز تصميمگيرى از كثرت شروع مىشود ، يعنى افكار و اوهام عامّهء مردم گرچه در نهايت ضعف باشند فقط به ملاك اكثريّت حقّ تعيين سرنوشت و تصميمگيرى در امور حاكميّت خود را دارند .
در اين فلسفهها حكومت بر اساس انتخاب بوده و كيفيّت آن به مشروطه سلطنتى يا به جمهورى يا به بعضى از انحاء ديگر تقسيم مىشود . بنابراين جمهورى بدين طرز رأىگيرى و انتخاب اكثريّت قسيم و نظير مشروطه از قالبهاى غربى است و با روح اسلام سازگار نيست .
حكومت و دولت اسلام بر پايه خود متّكى بوده و بر اصل اصيل حقّ اعتماد دارد و هيچ يك از اين قالبها نمىتوانند آن واقعيّت را در خود بگيرند و به شكل خود درآورند .
و در اين وهله حسّاس و سرنوشت ساز كه دقيقترين لحظات را مىگذرانيم ، بايد بسيار متوجّه باشيم كه خداى ناكرده ناخودآگاه آن اصالتهاى ارزشمند اسلامى را به گرايشهاى غربى نفروشيم و بعلّت اشباع مغزها از رهآوردهاى غرب و عدم انس به طرز تشكيل حكومت اسلامى به شكل واقعى خود به سبب اعتماد به نظاره نظامهاى سلطهجويانه استبداد و طاغوتى آن حقيقت را به خاك نسيان نسپاريم .
بزرگان ما در نهضت مشروطيّت و گيرودارها و كشمكشهاى طرفداران استبداد و مشروطه دچار اشتباه شدند ؛ دستهاى بعنوان آنكه مشروطه مردم
هامش
[ 1 ] - سوره النّسآء ( 4 ) آيه 65
[ 2 ] - سوره الأحزاب ( 33 ) صدر آيه 36